Οι διαχειριστές σιδηροδρομικών υποδομών στα Δυτικά Βαλκάνια υπέγραψαν δύο παραρτήματα σχετικά με την ανθεκτικότητα στην κλιματική αλλαγή στο Ελσίνκι, ενισχύοντας την περιφερειακή συνεργασία για την προστασία των σιδηροδρομικών δικτύων από ακραία καιρικά φαινόμενα.
Τα έγγραφα συμπληρώνουν τις υφιστάμενες συμφωνίες μεταξύ των διαχειριστών υποδομών μεταφορών και θεσπίζουν ένα κοινό πλαίσιο για την πρόληψη και τη διαχείριση των επιπτώσεων της κλιματικής αλλαγής στις σιδηροδρομικές υποδομές. Οι νέοι μηχανισμοί προβλέπουν ανταλλαγή πληροφοριών σε πραγματικό χρόνο, αμοιβαία τεχνική βοήθεια, ταχεία κινητοποίηση πόρων και συντονισμό των αντιδράσεων έκτακτης ανάγκης.
Αυτή η πρωτοβουλία έρχεται σε μια εποχή που οι πλημμύρες, οι κατολισθήσεις, οι ακραίες θερμοκρασίες και οι έντονες χιονοπτώσεις επηρεάζουν ολοένα και περισσότερο τις υποδομές μεταφορών της περιοχής, προκαλώντας διαταραχές στην κυκλοφορία και διαταραχές σε στρατηγικούς διαδρόμους.
«Η υπογραφή αυτού του παραρτήματος αποτελεί ένα αποφασιστικό βήμα προς τη μετατροπή των περιφερειακών δεσμεύσεων σε ένα συγκεκριμένο επιχειρησιακό πλαίσιο για σιδηροδρομικές υποδομές ανθεκτικές στην κλιματική αλλαγή. Καθώς τα ακραία καιρικά φαινόμενα γίνονται ολοένα και πιο συχνά και απρόβλεπτα, ο διασυνοριακός συντονισμός, η κοινή ετοιμότητα και οι μηχανισμοί ταχείας αντίδρασης δεν είναι πλέον προαιρετικοί, αλλά απαραίτητοι για την ασφάλεια, τη συνέχεια και τη βιωσιμότητα των διαδρόμων μεταφορών», δήλωσε ο Ergys Verdho, γενικός διευθυντής των Αλβανικών Σιδηροδρόμων.
Μαθήματα από τις πλημμύρες και την προστασία των σιδηροδρομικών διαδρόμων
Εκπρόσωποι του σιδηροδρομικού τομέα τόνισαν ότι οι κλιματικοί κίνδυνοι δεν σταματούν στα σύνορα και απαιτούν συντονισμένες αντιδράσεις σε περιφερειακό επίπεδο. Σύμφωνα με τις νέες συμφωνίες, οι διαχειριστές υποδομών δεσμεύονται να παρέχουν —όταν είναι απαραίτητο— τεχνική εμπειρογνωμοσύνη, προσωπικό, εξοπλισμό και υλικοτεχνική υποστήριξη στους εταίρους που επηρεάζονται από ακραία φαινόμενα.
«Αυτή η υπογραφή σηματοδοτεί τη μετάβαση από μεμονωμένες εθνικές δράσεις σε ένα συντονισμένο περιφερειακό πλαίσιο, το οποίο μας επιτρέπει να αυξήσουμε την ανθεκτικότητα στην κλιματική αλλαγή και την ασφάλεια των σιδηροδρομικών υποδομών έναντι ακραίων καιρικών φαινομένων», δήλωσε ο Bujar Jupaj, εκτελεστικός διευθυντής της InfraKos, του διαχειριστή σιδηροδρομικών υποδομών στο Κοσσυφοπέδιο .
Από την πλευρά της, η Μαρίνα Μπόσκοβιτς, εκτελεστική διευθύντρια του διαχειριστή σιδηροδρομικών υποδομών στο Μαυροβούνιο , τόνισε ότι οι επιπτώσεις της κλιματικής αλλαγής υπερβαίνουν τα διοικητικά όρια και απαιτούν μια κοινή προσέγγιση σε περιφερειακό επίπεδο.
Ένα συγκεκριμένο παράδειγμα των επιπτώσεων αυτών των φαινομένων παρουσιάστηκε από τον Anel Topalović, εκπρόσωπο των Σιδηροδρόμων της Βοσνίας-Ερζεγοβίνης .
«Οι πλημμύρες που έπληξαν την περιοχή της Γιαμπλάνιτσα τον Οκτώβριο του 2024 κατέδειξαν πόσο υψηλό είναι το τίμημα όταν οι υποδομές δεν είναι προετοιμασμένες για ακραία καιρικά φαινόμενα. Η καταστροφή του σιδηροδρομικού τμήματος μεταξύ Ντόνια Γιαμπλάνιτσα και Γκραμπόβιτσα μπλόκαρε εντελώς την κυκλοφορία σε έναν από τους σημαντικότερους διαδρόμους της περιοχής και οι εργασίες αποκατάστασης διήρκεσαν τέσσερις μήνες», είπε.
Η εφαρμογή των συμφωνιών θα υποστηριχθεί από την Κοινότητα Μεταφορών, η οποία θα διευκολύνει τον συντονισμό μεταξύ των διαχειριστών υποδομών, την ανάπτυξη κοινών διαδικασιών και τον εντοπισμό εθνικών, περιφερειακών και ευρωπαϊκών πηγών χρηματοδότησης για έργα προσαρμογής στην κλιματική αλλαγή.
Μέσω αυτής της πρωτοβουλίας, οι χώρες των Δυτικών Βαλκανίων στοχεύουν στον μετασχηματισμό της σιδηροδρομικής τους υποδομής σε ένα πιο ανθεκτικό σύστημα, ικανό να αντέχει σε ακραία καιρικά φαινόμενα και να διασφαλίζει τη συνέχεια των μεταφορών σε περιφερειακούς και ευρωπαϊκούς διαδρόμους.