Οι επιτροπές Μεταφορών και Ασφάλειας και Άμυνας του Ευρωεπιμελητηρίου ενέκριναν κατά πλειοψηφία έκθεση που καθορίζει τη διαπραγματευτική θέση σχετικά με τη στρατιωτική κινητικότητα στην ΕΕ.
Το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο ζήτησε από τα κοινοτικά θεσμικά όργανα και τα κράτη μέλη να δώσουν προτεραιότητα στον εκσυγχρονισμό κρίσιμων υποδομών διπλής χρήσης με στόχο την ενίσχυση της αποτρεπτικής ικανότητας και της ικανότητας αντίδρασης της Ένωσης έναντι πιθανών επιθέσεων, στο πλαίσιο του πολέμου της Ρωσίας κατά της Ουκρανίας.
Αυτό αναφέρεται σε έκθεση που εγκρίθηκε κατά πλειοψηφία στις επιτροπές Μεταφορών και Τουρισμού και Ασφάλειας και Άμυνας του Ευρωεπιμελητηρίου, η οποία προτρέπει να γίνουν περισσότερες επενδύσεις για την προσαρμογή δρόμων, γεφυρών, σηράγγων, σιδηροδρόμων, λιμένων, αεροδρομίων και τερματικών σταθμών φορτίου, ώστε να μπορούν να υποστηρίξουν τη μεταφορά στρατευμάτων και στρατιωτικού εξοπλισμού. Το κείμενο καθορίζει τη διαπραγματευτική θέση του Κοινοβουλίου για τις συζητήσεις με το Συμβούλιο σχετικά με τους νέους κανόνες στρατιωτικής κινητικότητας που πρότεινε η Ευρωπαϊκή Επιτροπή, εν αναμονή της επιβεβαίωσης από την ολομέλεια του Ευρωεπιμελητηρίου στην ολομέλεια που έχει προγραμματιστεί για τη δεύτερη εβδομάδα του Ιουλίου στο Στρασβούργο.
Μεταξύ των προτεινόμενων μέτρων είναι η δημιουργία ενός ταμείου αλληλεγγύης για τη συγκέντρωση και την κοινή χρήση των μεταφορικών και υλικοτεχνικών δυνατοτήτων της ΕΕ και των κρατών μελών της, συμπεριλαμβανομένων οχημάτων, προσωπικού, ιατρικών μονάδων, πλοίων και τρένων, προκειμένου να διευκολυνθούν οι στρατιωτικές μεταφορές σε χώρες που έχουν ανάγκη. Το ταμείο θα μπορούσε να επεκταθεί σε συμμάχους του ΝΑΤΟ, καθώς και στην Ουκρανία και τη Μολδαβία.
Οι επιτροπές υποστηρίζουν επίσης τη δημιουργία ενός ψηφιακού συστήματος πληροφοριών που θα βοηθά τις χώρες της Ένωσης να διαχειρίζονται τις άδειες στρατιωτικών μεταφορών, τις συμφωνίες κυκλοφορίας και τις τελωνειακές διαδικασίες, με στόχο την υπέρβαση των διοικητικών εμποδίων και του κατακερματισμού των εθνικών διαδικασιών. Οι ευρωβουλευτές προτείνουν την επίσπευση της εφαρμογής του στο 2027, σε σύγκριση με την αρχικά προτεινόμενη ημερομηνία του 2030 από την Επιτροπή, και τη διασφάλιση της διαλειτουργικότητάς του με το ΝΑΤΟ. Υποστηρίζουν επίσης την απλοποίηση της χορήγησης αδειών στρατιωτικών μεταφορών μέσω μόνιμων και περιστασιακών αδειών, οι οποίες θα χορηγούνται εντός ενός μήνα και δύο εργάσιμων ημερών, αντίστοιχα.
Η έκθεση αναγνωρίζει ότι, σε καταστάσεις έκτακτης ανάγκης ή κρίσης, οι συνήθεις κανόνες μεταφορών και η χωρητικότητα του δικτύου δεν επαρκούν για να απορροφήσουν μια σημαντική αύξηση στον όγκο, τη συχνότητα ή την ταχύτητα των στρατιωτικών μεταφορών. Ως εκ τούτου, οι ευρωβουλευτές υποστηρίζουν τη δημιουργία ενός Ευρωπαϊκού Συστήματος Ενισχυμένης Αντίδρασης για τη Στρατιωτική Κινητικότητα (EMERS) που θα ενεργοποιήσει προσωρινά μέτρα για να διασφαλίσει τη συνεχή στρατιωτική μεταφορά σε ολόκληρη την ΕΕ σε περίπτωση έκτακτης ανάγκης, ελαχιστοποιώντας παράλληλα τις διαταραχές στην πολιτική κυκλοφορία.
Το EMERS θα ενεργοποιείται από το Συμβούλιο εντός 48 ωρών μετά από πρόταση της Επιτροπής και θα παραμένει σε ισχύ για μέγιστο διάστημα 12 μηνών, παρέχοντας στις ένοπλες δυνάμεις προτεραιότητα στην πρόσβαση στις υποδομές μεταφορών. Σε αυτό το σενάριο, όλα τα στρατιωτικά μέσα μεταφοράς θα εξαιρούνται από τους περιορισμούς καμποτάζ και κυκλοφορίας, και θα επιτρέπονται λιγότερο περιοριστικοί χρόνοι οδήγησης και περίοδοι ανάπαυσης, χωρίς να διακυβεύεται η ευημερία των εργαζομένων ή η ασφάλεια των μεταφορών.
Και οι δύο επιτροπές υπογραμμίζουν την ανάγκη να διασφαλιστεί η συμπληρωματικότητα μεταξύ των προσπαθειών της ΕΕ και του ΝΑΤΟ για τη διευκόλυνση της ταχείας μετακίνησης των συμμαχικών δυνάμεων τόσο σε καιρό ειρήνης όσο και σε καταστάσεις κρίσης ή σύγκρουσης, με ιδιαίτερη προσοχή σε εταίρους όπως η Ουκρανία και η Μολδαβία.