Σε τροχιά αναβάθμισης συνολικά 22 συρμοί όλων των γραμμών μετρό και ηλεκτρικού. Έρχονται οι διαγωνισμοί το επόμενο τρίμηνο. Δράσεις ενίσχυσης της προσβασιμότητας για άτομα με αναπηρία σε όλους τους σταθμούς με πόρους 12,5 εκατ. ευρώ.
Όλγα Κλώντζα
businessdaily.gr
Έχουν ανάψει οι «μηχανές» για την προμήθεια των πρώτων 15 καινούργιων συρμών του μετρό της Αθήνας, δώδεκα χρόνια μετά την τελευταία παραλαβή.
Με το δίκτυο να λειτουργεί στις ώρες αιχμής υπό συνθήκες ασφυξίας, η ΣΤΑΣΥ τρέχει ώστε η πολυπόθητη προκήρυξη να βγει στο αέρα εντός 2026, ακόμα και μέσα στο καλοκαίρι.
Στο χρηματοδοτικό παζλ θα συμβάλλουν και τα 282,5 εκατ. ευρώ του Κοινωνικού Κλιματικού Ταμείου για την αναβάθμιση των σταθερών συγκοινωνιών της Αθήνας.
Το μείγμα της προμήθειας συνθέτουν οκτώ συμβατικοί συρμοί και ακόμη επτά διρευματικοί, που θα εξυπηρετούν το δίκτυο της Γραμμής 3 ως το αεροδρόμιο, δίνοντας ανάσα στους υφιστάμενους επτά, που έχουν κλείσει 22 χρόνια ζωής ξεπερνώντας πια τα 3 εκατ. χιλιόμετρα.
Για τους καινούργιους αεροδρομιακούς συρμούς, έχουν ήδη εξασφαλιστεί περίπου 184 εκατ. ευρώ από το τρέχον ΕΣΠΑ.
Με τους νέους συρμούς, η χρονοαπόσταση μεταξύ των δρομολογίων στις δύο γραμμές του μετρό αναμένεται να μειωθεί στα 3 λεπτά και 45 δευτερόλεπτα. Σήμερα, στις ώρες αιχμής, μεταξύ των δρομολογίων στη Γραμμή 2 μεσολαβούν 4,5 λεπτά και στη Γραμμή 3, που αντιμετωπίζει και το μεγαλύτερο πρόβλημα συνωστισμού, 4 λεπτά.
Άρση εμποδίων
Μέχρι πρότινος, τρικλοποδιά στην προμήθεια, η οποία έχει μπει στο κάδρο εδώ και τέσσερα χρόνια, έβαζαν δύο παράγοντες.
Από τη μία, η δυστοκία στην οριστικοποίηση των προδιαγραφών, κυρίως των συρμών που θα τρέχουν και στο υπέργειο τμήμα μετά τη Δουκίσσης Πλακεντίας, το οποίο ανήκει στον ΟΣΕ. Και δεύτερον, η δυσκολία εύρεσης χρηματοδότησης για τους υπόλοιπους οκτώ «κλασικούς» συρμούς, που θα κληθούν να ενισχύσουν τα δρομολόγια και της Γραμμής 2.
Όμως, το εμπόδιο ξεπερνιέται μέσω του νεοσύστατου Κοινωνικού Ταμείου για το Κλίμα, που θα χρηματοδοτήσει με 210 εκατ. ευρώ την αγορά 12 νέων συρμών, προκειμένου να υποστηριχθεί και επέκταση με τρεις σταθμούς προς Ίλιον. Σενάριο αισιόδοξο, πάντως, όπως ανακοινώθηκε, διότι η διαθεσιμότητα των on board συστημάτων σηματοδότησης της Siemens, που «φοράει» το μετρό της Αθήνας, μπορεί να καλύψει μόνο ως 15 συρμούς.
Έτσι, αφού οι επτά διρευματικοί είναι ήδη «κλεισμένοι», στο δίκτυο μπορούν να μπουν ακόμα μόνο οκτώ. Ψαλιδίζεται δηλαδή εν τοις πράγμασι το εύρος της εξαγγελίας. Εκτός αν παρά την παλαιότητα των συστημάτων, αλλάξουν τα δεδομένα, ενδεχόμενο που επί του παρόντος δεν είναι ορατό.
Προκειμένου ο διαγωνισμός να ολοκληρωθεί το 2027, θα πρέπει να βγει στον αέρα μέσα στη χρονιά. Στόχος της ΣΤΑΣΥ είναι να γίνει ως το καλοκαίρι. Για αυτό, και από τη διοίκηση της εταιρείας, υπό τον διευθύνοντα σύμβουλο Θανάση Κοτταρά, γίνεται αυτή την περίοδο ένας αγώνας δρόμου.
Μάλιστα, είναι η πρώτη φορά που θα διενεργήσει διαγωνισμό προμήθειας τροχαίου υλικού, καθώς αυτό γινόταν από την Ελληνικό Μετρό. Όμως, με το νομοσχέδιο για τις μεταφορές, που εισάγεται τη Δευτέρα προς ψήφιση στην ολομέλεια της Βουλής, δίνεται αυτή η δυνατότητα και στη ΣΤΑΣΥ.
Ήδη, η εταιρεία ανέθεσε πριν δέκα μέρες τον έλεγχο και την ανασκόπηση του τεύχους των τεχνικών προδιαγραφών και της συναφούς τεκμηρίωσης για την προμήθεια 15 συρμών σειράς V. Παράλληλα, δημοσίευσε πρόσκληση για τον σύμβουλο που θα εκπονήσει την ανάλυση κόστους-οφέλους και θα βοηθήσει την εταιρεία στη σύνταξη των τευχών δημοπράτησης. Η διάρκεια αυτών των εργασιών είναι δύο μήνες.
Αναβάθμιση 22 συρμών
Ακόμη, πόροι 60 εκατ. ευρώ θα κατευθυνθούν στην αναβάθμιση 10 συρμών της Γραμμής 1, που ενώνει την Κηφισιά με τον Πειραιά. Καθώς ο πρώτος από την πρώτη φουρνιά των 14 ανακαινισμένων συρμών θα φτάσει μετά από καθυστερήσεις επί καθυστερήσεων, ακόμα και μέσα στο Πάσχα για να ξεκινήσουν οι δοκιμές, η ΣΤΑΣΥ δρομολογεί ολικό λίφτινγκ σε ακόμα 10. Πρόκειται για τα παλαιάς τεχνολογίας τρένα του ηλεκτρικού, που μπήκαν σε κυκλοφορία τα έτη 1993-1994, με τα περισσότερα παροπλισμένα.
Εφόσον το έργο, συνολικού ύψους περί τα 70 εκατ., ενταχθεί ως γέφυρα στο εθνικό πρόγραμμα ανάπτυξης (ΕΠΑ) για τη χρηματοδότηση με εθνικούς πόρους, τότε μπορεί και να είναι το πρώτο που θα προκηρυχθεί, αφού τα τεύχη είναι ήδη έτοιμα. Έτσι θα επιταχυνθούν οι διαδικασίες κι όταν ληφθούν όλες οι εγκρίσεις από το Κοινωνικό Κλιματικό Ταμείο, οι πόροι θα αντικατασταθούν.
Με την υλοποίηση των εργασιών αναβάθμισης, ο μέσος χρόνος μεταξύ των δρομολογίων στον ηλεκτρικό αναμένεται να μειωθεί από τα 7,12 λεπτά σε 5,2 λεπτά.
Η αναβάθμιση περιλαμβάνει την προσθήκη νέου εξοπλισμού και την αντικατάσταση παρωχημένων συστημάτων, με έμφαση στη βελτίωση της ενεργειακής απόδοσης και την ενίσχυση της προσβασιμότητας.
Ειδικά για την εξυπηρέτηση των ατόμων με αναπηρία προβλέπεται η εγκατάσταση νέου εξοπλισμού προσβασιμότητας, όπως φορητές ράμπες, σήμανση υψηλής αντίθεσης, ειδικές θέσεις καθήμενων, συστήματα στερέωσης αμαξιδίων, προσαρμοσμένα συστήματα ηχητικών ανακοινώσεων που ρυθμίζονται ανάλογα με τα επίπεδα περιβαλλοντικού θορύβου.
Εντωμεταξύ, ακόμα και μέσα στην ερχόμενη εβδομάδα, αναμένεται η έγκριση της διαχειριστικής αρχής για τη χρηματοδότηση από το ΕΣΠΑ του έργου της ανάταξης 12 συρμών του μετρό από τους συνολικά 28 της πρώτης γενιάς, που μπήκαν σε κυκλοφορία το 2000. Έχοντας πιάσει πια τα 25 έτη λειτουργίας, πλησιάζουν στο όριο ζωής τους.
Σε αυτούς, θα εγκατασταθεί και σύστημα κλιματισμού, που δεν υπάρχει εκ κατασκευής με αποτέλεσμα να μετατρέπονται σε φούρνους τα καλοκαίρια. Δεδομένου ότι τα τεύχη είναι έτοιμα, ο διαγωνισμός, προϋπολογισμού 107 εκατ. ευρώ, μπορεί να προκηρυχθεί ακόμα και τον Απρίλιο.
Προσβάσιμοι σταθμοί
Ακόμη 12,5 εκατ. ευρώ του νέου ταμείου, που εστιάζει σε δράσεις για την ενίσχυση του περιβάλλοντος και των μεταφορών με ορίζοντα ως το 2032, αφορούν τους σταθμούς των μέσων σταθερής τροχιάς. Ειδικότερα, θα διασφαλιστεί με κονδύλια 7 εκατ. ευρώ η πλήρης προσβασιμότητα και στους 24 σταθμούς της Γραμμής 1 του, που είναι εν μέρει προσβάσιμοι για άτομα με αναπηρία, ωστόσο δεν ανταποκρίνονται πλήρως στα απαιτούμενα πρότυπα.
Με την αναβάθμιση των σταθμών, στόχος είναι οι διαδρομές από άτομα με αναπηρία να αυξηθούν από περίπου 4.000 την ημέρα σε 10.000.
Οι παρεμβάσεις περιλαμβάνουν βελτιώσεις στις αποβάθρες, στον φωτισμό, στις ράμπες και στις διαδρομές ατόμων με αναπηρία, καθώς και στις κυλιόμενες σκάλες, στους ανελκυστήρες, στις υπόγειες διαβάσεις, στους χώρους αναμονής και στα συστήματα πληροφόρησης επιβατών.
Για την διευκόλυνση όλων των χρηστών, θα αναπτυχθεί και στους 67 σταθμούς του μετρό της Αθήνας, καθώς και στους 18 της Θεσσαλονίκης, μία εφαρμογής εσωτερικής πλοήγησης, με χρήση τεχνητής νοημοσύνης.
Αυτή θα καθοδηγεί βήμα-βήμα τους χρήστες, διασφαλίζοντας πλήρη προσβασιμότητα. Θα βασιστεί στην επιτυχημένη πιλοτική εφαρμογή στον σταθμό Ακρόπολη το 2024, η οποία έλαβε ιδιαίτερα θετικά σχόλια από τους χρήστες και είχε υψηλό βαθμό χρηστικότητας.
Μέσω του Ταμείου θα χρηματοδοτηθούν με συνολικά 5,5 εκατ. ευρώ: η ανάπτυξη και προσαρμογή λογισμικού εσωτερικής πλοήγησης, προσαρμοσμένου σε διαφορετικά προφίλ αναπηρίας, η εγκατάσταση του απαραίτητου εξοπλισμού και η ενσωμάτωση στην υφιστάμενη υποδομή προσβασιμότητας.
