Στην αιχμή των επενδυτικών σχεδίων βρίσκεται η σύνδεση των λιμανιών με το σιδηροδρομικό δίκτυο, αλλά και πρόσθετες παρεμβάσεις στις μεταφορές με στόχο την αναβάθμιση της οικονομίας και των υπηρεσιών.
Της ΜΑΙΡΗΣ Ι. ΠΑΠΑΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥ
ΠΗΓΗ: Realnews
Μια σειρά από σημαντικά έργα υποδομών στις μεταφορές, που στοχεύουν στην αναβάθμιση των μετακινήσεων, με έμφαση στους αυτοκινητοδρόμους, στις σιδηροδρομικές γραμμές, στα λιμάνια, στα αεροδρόμια και στις αστικές υποδομές, όπου πρωταγωνιστεί το μετρό, έχουν δρομολογηθεί για τα επόμενα χρόνια. Ορόσημο αποτελεί το 2030, έτος κατά το οποίο αναμένεται να έχει ολοκληρωθεί ένας μεγάλος κύκλος από τεχνικά έργα που ήδη κατασκευάζονται ή αναβαθμίζονται για να διευκολύνουν την κίνηση ανθρώπων και αγαθών.
«Η Ελλάδα εισέρχεται σε μια νέα εποχή, κατά την οποία η κατασκευαστική δραστηριότητα δεν αφορά πλέον μόνο τη συντήρηση του υφιστάμενου δικτύου, αλλά και τη δημιουργία εμβληματικών έργων που μεταμορφώνουν τον οδικό, σιδηροδρομικό, ενεργειακό και τουριστικό χάρτη της χώρας, βελτιώνουν την καθημερινότητα των πολιτών και τοποθετούν την Ελλάδα σε μια νέα, δυναμική θέση στον παγκόσμιο χάρτη των υποδομών», αναφέρει εκπρόσωπος μεγάλης κατασκευαστικής εταιρείας, συμπληρώνοντας: «Με χρηματοδότηση από το ΕΣΠΑ 2021-2027, το Ταμείο Ανάκαμψης και ΣΔΙΤ (Συμπράξεις Δημοσίου και Ιδιωτικού Τομέα), την τετραετία 2026-2029 δρομολογούνται ή ολοκληρώνονται έργα-μαμούθ, συνολικού προϋπολογισμού πολλών δισεκατομμυρίων ευρώ».
Οι παραδόσεις του 2026
Ηδη από την προηγούμενη χρονιά, κάποια έργα όπως η βασική γραμμή στο μετρό της Θεσσαλονίκης και τα τελευταία 10 χιλιόμετρα του οδικού άξονα Πάτρα – Πύργος, παραδόθηκαν με επιτυχία. Το 2026 συνεχίζονται έργα στη Γραμμή 4 του μετρό και στον ΒΟΑΚ (Βόρειος Οδικός Αξονας Κρήτης) – Τμήμα Κίσσαμος – Χανιά – Ηράκλειο, καθώς και στο αεροδρόμιο Καστελίου, με προοπτική να υπάρξουν νεότερες εξελίξεις το συντομότερο δυνατό. Τη λίστα του 2026 συμπληρώνουν η επέκταση του μετρό Θεσσαλονίκης προς Καλαμαριά (ανάδοχος ο όμιλος AKTOR) με το χρονοδιάγραμμα λειτουργίας έως το καλοκαίρι και των σιδηροδρομικών projects που θα επαναφέρουν σε κανονική λειτουργία τον άξονα Αθήνα – Θεσσαλονίκη (μετά και τις καταστροφές της κακοκαιρίας «Daniel» προ ετών).
Εκτός αστάθμητων παραγόντων, κάποια επιπλέον έργα από τον τομέα των υποδομών που πρόκειται να παραδοθούν φέτος είναι ακόμη τα εξής: Η διπλή οδική σύνδεση Λευκάδας (ανάδοχος ο όμιλος AKTOR, με ορίζοντα τον Μάιο του 2026) μέσω δύο νέων οδικών τμημάτων (του τμήματος Βόνιτσας – Λευκάδας, μήκους περίπου 16 χιλιομέτρων και του τμήματος Ακτίου – Αγίου Νικολάου, μήκους περίπου πέντε χιλιομέτρων), η ολοκλήρωση του περιφερειακού Αλεξανδρούπολης (ανάδοχος η ΤΕΚΑΛ), αλλά και κάποιες παρεμβάσεις στην Αττική οδό (κόμβος Μεταμόρφωσης), όπου οι κυκλοφοριακές ροές από Ελευσίνα και αεροδρόμιο αντί να συγκλίνουν σε μία λωρίδα θα διοχετεύονται σε δύο νέους ανεξάρτητους κλάδους.
Σιδηροδρομικά έργα
Τα σημαντικότερα σιδηροδρομικά έργα βρίσκονται σε φάση κατασκευής ή δημοπράτησης και στοχεύουν στην αναβάθμιση του δικτύου, στη βελτίωση της ταχύτητας και στη σύνδεση λιμανιών, με ορίζοντα ολοκλήρωσης κυρίως την περίοδο 2026-2030.
Ξεχωρίζουν η κατασκευή σιδηροδρομικής σύνδεσης του 6ου προβλήτα Θεσσαλονίκης, που θα ενισχύσει τον εμπορευματικό ρόλο της βόρειας Ελλάδας, η αναβάθμιση της γραμμής Παλαιοφάρσαλος – Καλαμπάκα, η σιδηροδρομική παράκαμψη Βοσπόρου στη βόρεια Ελλάδα, η αναβάθμιση της υφιστάμενης γραμμής του τμήματος ΣΚΑ – Οινόη, ένα από τα βασικότερα έργα για τη βελτίωση της ταχύτητας στο δίκτυο Αθήνας – Θεσσαλονίκης και η νέα σιδηροδρομική γραμμή υψηλών ταχυτήτων Αίγιο – Ρίο, που θα συνδέει την Αθήνα με την Πάτρα. Το 2026 αναμένεται η ολοκλήρωση σημαντικών παρεμβάσεων στη βόρεια Ελλάδα, με την ΕΡΓΟΣΕ να εστιάζει στην ολοκλήρωση έργων 1 δισ. ευρώ, παρόλο που τα σιδηροδρομικά έργα συχνά αντιμετωπίζουν καθυστερήσεις λόγω γραφειοκρατικών ή τεχνικών θεμάτων, επομένως τα χρονοδιαγράμματα συχνά τροποποιούνται.
Εγνατία οδός
Η πρώτη παράδοση ενός σημαντικού έργου στην Εγνατία οδό έγινε ήδη, καθώς ο όμιλος AKTOR ολοκλήρωσε το τμήμα του νέου κάθετου άξονα 70 «Δημάριο – Ελληνοβουλγαρικά σύνορα», μέρος του Διευρωπαϊκού Οδικού Δικτύου, το οποίο συνδέει πλέον την Ελλάδα με τη Βουλγαρία μέσω νέου μεθοριακού σταθμού. Το έργο, το οποίο παρουσιάζει τεχνικές καινοτομίες, περιλαμβάνει 8 χλμ. οδοποιίας στην οροσειρά της Ροδόπης (σε υψόμετρο 1.050 μέτρων), τρεις σήραγγες, οκτώ γέφυρες, πολλά μικρά τεχνικά έργα και 26 ορύγματα. Υπενθυμίζεται ότι βάσει της σύμβασης παραχώρησης (ύψους περίπου 1,27 δισ. ευρώ) προβλέπονται συνολικές επενδύσεις ύψους 1,8 δισ. ευρώ, εκ των οποίων τα 420 εκατ. ευρώ αφορούν άμεσες παρεμβάσεις αναβάθμισης του οδικού άξονα και των κάθετων αξόνων.
Αυτοκινητόδρομος Ε65
Στην τελική ευθεία εισέρχεται ο αυτοκινητόδρομος της κεντρικής Ελλάδας Ε65, ένα από τα σημαντικότερα οδικά έργα της χώρας, που συνδέει τη Λαμία με την Εγνατία οδό στα Γρεβενά, καθώς το βόρειο τμήμα του έργου ολοκληρώνεται με ταχείς ρυθμούς. Με ορίζοντα παράδοσης ολόκληρου του Ε65 (ΓΕΚ ΤΕΡΝΑ), ήτοι το βόρειο τμήμα Καλαμπάκα – Εγνατία το δεύτερο τρίμηνο 2026, υπενθυμίζεται ότι ο συνολικός προϋπολογισμός του έργου ανέρχεται σε περίπου 1,4 δισ. ευρώ, με χρηματοδότηση από το Ταμείο Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας. Η ολοκλήρωσή του αναμένεται να αναβαθμίσει σημαντικά τις μετακινήσεις.
Με την παράδοση των νέων τμημάτων του Ε65 τον Απρίλιο του 2024, σε κυκλοφορία βρίσκονται 136 χλμ. σύγχρονου, ασφαλούς αυτοκινητοδρόμου, από τον ημικόμβο (Η/Κ) με τον αυτοκινητόδρομο Αθήνα – Θεσσαλονίκη – Εύζωνοι (206,5 χλμ.) έως και τον ανισόπεδο κόμβο (Α/Κ) Καλαμπάκας. Σημαντικοί τουριστικοί προορισμοί όπως τα Μετέωρα, η λίμνη Πλαστήρα, το Καρπενήσι, τα Τρίκαλα είναι πλέον προσβάσιμοι, γρήγορα, εύκολα και με ασφάλεια, ενώ μια νέα αναπτυξιακή δυναμική θα δοθεί στον κορμό της χώρας. Με την ολοκλήρωση του έργου, ο χρόνος διαδρομής από τη Λαμία έως την Εγνατία οδό θα μειωθεί σε 1 ώρα και 45 λεπτά, από 3 ώρες και 15 λεπτά σήμερα.
ΒΟΑΚ
Πρόκειται για ένα από τα μεγαλύτερα έργα στην Ελλάδα. Γνωστός και ως Εθνική οδός 90 (Α90), είναι ο σημαντικότερος οδικός άξονας της Κρήτης, που συνδέει την Κίσσαμο, δυτικά, με τη Σητεία, στα ανατολικά του νησιού μέσω των Χανίων, του Ρεθύμνου, του Ηρακλείου και του Αγίου Νικολάου. Πρόκειται για έναν υπό αναβάθμιση αυτοκινητόδρομο που, όταν ολοκληρωθεί, θα αποτελεί έναν σύγχρονο, ασφαλή δρόμο τεσσάρων λωρίδων με κεντρικό διαχωριστικό, αντικαθιστώντας την παλιά οδό. Ο Βόρειος Οδικός Αξονας Κρήτης (ΒΟΑΚ) αναμένεται να ολοκληρωθεί σε φάσεις, με το κύριο τμήμα Χανιά – Ηράκλειο να εκτιμάται ότι θα παραδοθεί περίπου το 2030. Το τμήμα Νεάπολη – Αγιος Νικόλαος αναμένεται νωρίτερα, το 2027, ενώ οι εργασίες στο βασικό τμήμα (Χανιά – Ηράκλειο) ξεκινούν από το 2026.
Μετρό Θεσσαλονίκης
Με πέντε νέους σταθμούς που καλύπτουν 4,78 χλμ. και με επέκταση προς την Καλαμαριά, το μετρό έρχεται να καλύψει τις ανάγκες μετακίνησης κατοίκων και επισκεπτών της περιοχής, να ενισχύσει την εμπορική δραστηριότητα και να αναβαθμίσει την ποιότητα ζωής της ανατολικής Θεσσαλονίκης.
Η λειτουργία της επέκτασης θα διευκολύνει τη σύνδεση του κέντρου της πόλης με την Καλαμαριά, την Αρετσού, τη Νέα Κρήνη και τη Μίκρα, θα συμβάλει στην άμεση αποσυμφόρηση του οδικού δικτύου και θα βελτιώσει σημαντικά την ποιότητα της ατμόσφαιρας στην περιοχή. Η επέκταση προς Καλαμαριά διαθέτει αυτόματο σύστημα GoA4 που καλύπτει τις υψηλότερες προδιαγραφές ασφάλειας και αξιοπιστίας και συμπληρώνει τη Γραμμή 1 του μετρό Θεσσαλονίκης, που αποτελεί το πιο σύγχρονο, ασφαλές και αξιόπιστο δίκτυο μετρό. Οπως διαβεβαίωσε ο υφυπουργός Υποδομών και Μεταφορών, Νίκος Ταχιάος, η επέκταση του μετρό Θεσσαλονίκης προς την Καλαμαριά αναμένεται να ολοκληρωθεί έως το καλοκαίρι, σηματοδοτώντας ένα κρίσιμο βήμα για τον εκσυγχρονισμό των μετακινήσεων στην πόλη.
Αυτοκινητόδρομοι
Επίσης στη Θεσσαλονίκη βρίσκεται σε πλήρη εξέλιξη η κατασκευή της υπερυψωμένης ταχείας λεωφόρου (Flyover), ένα σημαντικό έργο με σκοπό την αποσυμφόρηση της εσωτερικής περιφερειακής οδού.
Το έργο «τρέχει» με ορίζοντα παράδοσης εντός του 2027. Οσον αφορά τα χαρακτηριστικά της, η νέα γέφυρα θα έχει πλάτος 22 μέτρα και θα προσφέρει ασφαλέστερη και ταχύτερη μετακίνηση, χωρίς διόδια.
Εκτός από την Εγνατία οδό και τον αυτοκινητόδρομο της κεντρικής Ελλάδας Ε65, σημαντικές εργασίες γίνονται σε οδικά έργα στο δίκτυο Πάτρα – Πύργος και σημαντικές παρεμβάσεις μεγάλης κλίμακας στο δίκτυο Θεσσαλίας – Στερεάς Ελλάδας, για την αποκατάσταση του οδικού δικτύου μετά τις πλημμύρες που προκλήθηκαν από τις θεομηνίες «Daniel» και «Elias», προϋπολογισμού άνω των 900 εκατ. ευρώ.
Μετρό Αθήνας
Με αμείωτους ρυθμούς συνεχίζονται οι εργασίες στο μετρό της Αθήνας, για τη διευκόλυνση των αστικών μετακινήσεων, ωστόσο, η παράδοση του πρώτου τμήματος της Γραμμής 4 του μετρό (Αλσος Βεΐκου – Γουδή) προβλέπεται, σύμφωνα με το ισχύον χρονοδιάγραμμα, προς τα τέλη του 2029. Το έργο περιλαμβάνει 15 νέους, σύγχρονους σταθμούς και αναμένεται να συμβάλει σημαντικά στην αποσυμφόρηση του κέντρου της πρωτεύουσας.
Αναφορικά με την πρόοδο των έργων, να σημειωθεί ότι η ολοκλήρωση της σήραγγας προβλέπεται για το 2026, ενώ ακολουθούν οι εργασίες επιδομής και ηλεκτρομηχανολογικών συστημάτων. Το έργο αποτελεί μία από τις μεγαλύτερες υποδομές στην Ελλάδα, με στόχο τη σύνδεση πυκνοκατοικημένων περιοχών με το υπάρχον δίκτυο μετρό.
Στις αερομεταφορές
Τα σημαντικότερα έργα υποδομής στις αερομεταφορές, που παραδίδονται ή βρίσκονται σε εξέλιξη στην Ελλάδα, αφορούν την αναβάθμιση και την επέκταση αεροδρομίων για την κάλυψη της αυξανόμενης τουριστικής κίνησης.
Ξεχωρίζουν το νέο Διεθνές Αεροδρόμιο Καστελίου στην Κρήτη, το μεγαλύτερο υπό κατασκευή έργο αεροδρομίου στην Ελλάδα, με προϋπολογισμό άνω του 1,5 δισ. ευρώ (από τη ΓΕΚ ΤΕΡΝΑ και την GMR), που θα αντικαταστήσει το υφιστάμενο «Νίκος Καζαντζάκης», αποτελώντας έναν από τους πιο σύγχρονους αερολιμένες στη Μεσόγειο. Οι δοκιμαστικές πτήσεις αναμένονται το 2027. Επίσης, στο πλαίσιο αναβάθμισης των περιφερειακών αεροδρομίων συνεχίζονται τα έργα επέκτασης και εκσυγχρονισμού σε αεροδρόμια της Fraport Greece, καθώς και σε άλλα αεροδρόμια που διαχειρίζεται η ΥΠΑ, με στόχο τη βελτίωση της εξυπηρέτησης επιβατών.
