Η ελβετική νεοσύστατη εταιρεία Sun-Ways εξετάζει το ενδεχόμενο επέκτασης στη Νότια Κορέα, την Ολλανδία, την Κίνα, την Ινδία και τη Σιγκαπούρη, μετά τα θετικά αποτελέσματα της εγκατάστασης ηλιακών πάνελ ανάμεσα στις γραμμές ενός ενεργού σιδηροδρόμου.
Μια σιδηροδρομική γραμμή στο εσωτερικό της Ελβετίας συμπλήρωσε ένα χρόνο λειτουργίας ως μικρός ηλιακός σταθμός παραγωγής ενέργειας και τα αποτελέσματα έχουν ενθουσιάσει τόσο τους Ελβετούς όσο και τους γειτονικούς Ευρωπαίους. Σύμφωνα με ρεπορτάζ που δημοσίευσε το Euronews στις 5 Ιουλίου 2026, η ελβετική νεοσύστατη εταιρεία Sun-Ways έχει ήδη υπογράψει σύμβαση συνεργασίας με έναν Ιταλό επιχειρηματικό εταίρο σε άμεση επαφή με την Rete Ferroviaria Italiana (RFI), τον διαχειριστή της εθνικής σιδηροδρομικής υποδομής της Ιταλίας. Ένα πιλοτικό έργο στη χώρα αναμένεται να ανακοινωθεί τους επόμενους μήνες.
Πώς γεννήθηκε ο ελβετικός ηλιακός σιδηρόδρομος
Η ιστορία ξεκίνησε στο Μπιτς, ένα μικρό χωριό στην περιοχή Βαλ-ντε-Τραβέρ, στο καντόνι Νεσατέλ. Στις 24 Απριλίου 2025, η Sun-Ways εγκαινίασε αυτό που περιγράφει ως τον πρώτο ηλιακό σιδηρόδρομο στον κόσμο: 100 μέτρα φωτοβολταϊκών πάνελ εγκατεστημένα ανάμεσα στις γραμμές, στους στρωτήρες, σε ένα τμήμα όπου τα τρένα συνεχίζουν να κινούνται κανονικά. Συνολικά, 48 ειδικά σχεδιασμένα πάνελ έχουν συνολική ισχύ 18 kWp. Το έργο ξεκίνησε ως τριετής δοκιμή με εξουσιοδότηση από την Ελβετική Ομοσπονδιακή Υπηρεσία Μεταφορών, αλλά τα στοιχεία του πρώτου έτους άλλαξαν τα σχέδια.
Από τις 20 Μαΐου 2025, η εγκατάσταση έχει ήδη παράγει περισσότερες από 16.000 κιλοβατώρες ηλεκτρικής ενέργειας, που ισοδυναμούν με τη μέση ετήσια κατανάλωση τριών έως τεσσάρων νοικοκυριών, αντιμετωπίζοντας ακόμη και περίπου ένα μήνα διακοπής λειτουργίας λόγω χιονιού και εργασιών ενσωμάτωσης ενός τεχνικού εξαρτήματος. Δεδομένης αυτής της απόδοσης, η Sun-Ways και οι ελβετικές αρχές εξετάζουν τώρα το ενδεχόμενο να προωθήσουν την τελική έγκριση και να καταστήσουν το σύστημα μόνιμο ακόμη και πριν από την αρχική τριετή προθεσμία.
Τεχνικά ζητήματα και μηχανικές λύσεις
Η μετατροπή των γραμμών σε πηγές καθαρής ενέργειας δεν είναι απλή υπόθεση. Πριν από την εγκατάσταση, η Διεθνής Ένωση Σιδηροδρόμων είχε εκφράσει σχετικές ανησυχίες: τα πάνελ θα μπορούσαν να υποστούν μικρορωγμές υπό το βάρος και τους κραδασμούς των τρένων, να αυξήσουν τον κίνδυνο πυρκαγιών ή ακόμα και να αποσπάσουν την προσοχή των οδηγών λόγω των αντανακλάσεων του ήλιου. Για να ξεπεράσει αυτούς τους κινδύνους, η Sun-Ways ανέπτυξε πάνελ πιο ανθεκτικά από αυτά που χρησιμοποιούνται σε στέγες κατοικιών, εξοπλισμένα με αντιανακλαστικό φίλτρο. Επιπλέον, τα τρένα που διέρχονται από το τμήμα είναι εξοπλισμένα με κυλινδρικές βούρτσες προσαρτημένες στο πίσω μέρος, υπεύθυνες για την αφαίρεση βρωμιάς από την επιφάνεια των μονάδων και τη διατήρηση της αποδοτικότητας της παραγωγής ενέργειας.
Μέχρι στιγμής, δεν έχει καταγραφεί κανένα περιστατικό που να σχετίζεται με την τύφλωση μηχανοδηγών τρένων, γεγονός που ενισχύει την τεχνική σκοπιμότητα του έργου. Εν τω μεταξύ, η λειτουργία συνεχίζει να παρακολουθείται στενά από μηχανικούς και τον ελβετικό οργανισμό καινοτομίας Innosuisse, ο οποίος υποστήριξε οικονομικά το πιλοτικό πρόγραμμα μαζί με δώδεκα άλλες συνεργαζόμενες εταιρείες.
Η Ιταλία, η Γαλλία, η Νότια Κορέα και άλλες χώρες που εξετάζουν την τεχνολογία
Το διεθνές ενδιαφέρον αυξάνεται με τον ίδιο ρυθμό όπως και τα καλά αποτελέσματα. Σύμφωνα με το Euronews, η Sun-Ways έχει ήδη λάβει έγκριση από τις αρχές της Νότιας Κορέας για την εγκατάσταση ενός παρόμοιου συστήματος εκεί, ενώ οι διαπραγματεύσεις προχωρούν με εταιρείες στην Ολλανδία, την Κίνα, την Ινδία και τη Σιγκαπούρη. Στην Ευρώπη, η γαλλική σιδηροδρομική εταιρεία SNCF υπέγραψε συμφωνία συνεργασίας με την ελβετική νεοσύστατη εταιρεία τον Φεβρουάριο του τρέχοντος έτους, μια κίνηση που θεωρείται στρατηγική δεδομένου του σχεδίου του φορέα εκμετάλλευσης να καλύψει το 20% της ενεργειακής του κατανάλωσης με φωτοβολταϊκές πηγές έως το 2030.
Στην ιταλική περίπτωση, η εγγύτητα με το RFI θεωρείται ευνοϊκή, επειδή η κρατική εταιρεία σχεδιάζει ήδη να κατασκευάσει ηλιακούς σταθμούς κοντά στις γραμμές για να τροφοδοτήσει το σιδηροδρομικό δίκτυο έλξης της χώρας. Έτσι, η άφιξη της ελβετικής τεχνολογίας θα μπορούσε να συμπληρώσει αυτή τη στρατηγική, συνδυάζοντας τις υποδομές μεταφορών και την κατανεμημένη παραγωγή καθαρής ενέργειας σε έναν μόνο διάδρομο.
Όσον αφορά τις δυνατότητες, οι αριθμοί είναι εντυπωσιακοί. Εάν εφαρμοστεί σε ολόκληρο το ελβετικό σιδηροδρομικό δίκτυο, μήκους 5.317 χιλιομέτρων, η τεχνολογία θα μπορούσε να καλύψει μια περιοχή ισοδύναμη με 760 γήπεδα ποδοσφαίρου, πάνω από 50.000 φορές το μέγεθος του πιλοτικού τμήματος στο Buttes. Σε αυτό το σενάριο, η Sun-Ways εκτιμά μια παραγωγή περίπου 1 τεραβατώρας (TWh) ηλεκτρικής ενέργειας ετησίως, που ισοδυναμεί με περίπου το 2% της συνολικής κατανάλωσης ενέργειας της χώρας. Ακόμα και έτσι, οι ειδικοί επισημαίνουν ότι η γωνία εγκατάστασης έχει σημασία: σε περιοχές όπως η Ισπανία, για παράδειγμα, η ιδανική κλίση για τη μεγιστοποίηση της απόδοσης των πάνελ είναι μεταξύ 30° και 35°, σύμφωνα με μια μελέτη του 2022 που δημοσιεύτηκε στην επιστημονική βάση δεδομένων Science Direct, η οποία έδειξε ετήσιες απώλειες παραγωγής μικρότερες από 1% με κλίση 34° στην Ιβηρική Χερσόνησο.
Προς το παρόν, το επόμενο κεφάλαιο αυτής της ιστορίας αναμένεται να γραφτεί σε ιταλικό έδαφος, όπου οι διαπραγματεύσεις μεταξύ της Sun-Ways και της RFI βρίσκονται ήδη σε προχωρημένο στάδιο. Εάν επιβεβαιωθεί, το ιταλικό πιλοτικό έργο θα μπορούσε να αποτελέσει ένα ακόμη βήμα προς την ενοποίηση των ηλιακών σιδηροδρόμων ως μέρος της ευρωπαϊκής ενεργειακής υποδομής — ενώνοντας δύο τομείς που, μέχρι πρόσφατα, φαινόταν να λειτουργούν σε εντελώς ξεχωριστές γραμμές.