Γράφει ο Δημήτρης Μακροδημόπουλος
Α. H Αντιπροσωπεία της Ευρωπαϊκής Επιτροπής στην Ελλάδα διοργάνωσε την κεντρική της εκδήλωση για την Ημέρα της Ευρώπης 2026 στην Αλεξανδρούπολη με κεντρικό ομιλητή τον επίτροπο Μεταφορών της ΕΕ κ. Τζιτζικώστα και παρούσα την ιεραρχία του Υπουργείου Μεταφορών.
Θέμα της εκδήλωσης η χρηματοδότηση της κατασκευής του σιδηροδρομικού άξονα Αλεξανδρούπολης - Ορμενίου (Α - Ο), μάλιστα ο επίτροπος ενεχείρισε στον υπουργό επιταγή 277 εκ. ευρώ έναντι του αρχικού προϋπολογισμού του έργου 1,077 δις ευρώ. Μετά τον Daniel στη Θεσσαλία, ο προϋπολογισμός περιορίστηκε, αλλά μετά βεβαιότητος θα υπερβεί τα 600 εκ ευρώ.
Β. Το ερώτημα που τίθεται είναι τί έχει να προσφέρει η νέα γραμμή Αλεξανδρούπολης - Ορμενίου έναντι της υφισταμένης μήκους 178 km που ανακαινίστηκε πλήρως από το 2011 με τα καλύτερα υλικά επιδομής εξασφαλίζοντας ταχύτητα από 100 έως 140km/h; Να σημειώσουμε ότι η ανωτάτη επιτρεπόμενη ταχύτητα για εμπορικές και στρατιωτικές αμαξοστοιχίες είναι 100 km/h ενώ και για τη λειτουργία προαστιακού σιδηροδρόμου στο νομό, λόγω των συχνών στάσεων, οι ταχύτητες αυτές είναι επαρκείς. Ως εκ τούτου η γραμμή μπορεί να εξυπηρετήσει όλες τις σημερινές αλλά και μελλοντικές ανάγκες.
Γ. Δημιουργούνται όμως εν προκειμένω σοβαρά ερωτήματα για τον τρόπο αξιοποίησης των ευρωπαϊκών κονδυλίων:
1. Γιατί αφού ο υπάρχων σιδηροδρομικός άξονας Α - Ο ανταποκρίνεται πλήρως στις απαιτήσεις, σημερινές και μελλοντικές (προαστιακού σιδηροδρόμου στον Έβρο και προώθησης εμπορευματικών και στρατιωτικών μεταφορών), θα πρέπει να δαπανηθεί αυτό το τεράστιο ποσό; Διότι η ανακατασκευή του σιδηροδρομικού άξονα δεν πρόκειται να προσφέρει απολύτως τίποτα στην οικονομία της περιοχής και της χώρας. Επαρκεί η ανάκτηση της απολεσθείσης συντήρησης της γραμμής διότι η ύπαρξη των 13 σταθμών μεταξύ Αλεξανδρούπολης και Ορμενίου επιτρέπει την αυξομείωση της χωρητικότητας της γραμμής (δηλαδή πόσα τρένα μπορούν να κυκλοφορούν) κατά το δοκούν. Αλλά και αν τοποθετηθούν σηματοδότηση και τηλεδιοίκηση το συνολικό κόστος δεν θα υπερβεί τα 40 εκ ευρώ
2. Η Θράκη αποτελεί σήμερα σιδηροδρομικά πανευρωπαϊκή πρωτοτυπία: Αποτελεί τη μοναδική ευρωπαϊκή περιφέρεια που είναι αποσυνδεδεμένη σιδηροδρομικά από την υπόλοιπη χώρα. Ενώ μέχρι το 2008 δέκα επιβατικά τρένα τη συνέδεαν με τη Θεσσαλονίκη, τα τελευταία χρόνια δεν υπάρχει κανένα. Γιατί δεν διατίθεται το ποσό αυτό ή ένα μέρος του, για την άμεση επανασύνδεσή της με την αναβάθμιση της σιδηροδρομικής γραμμής;
3. Ο Έβρος, το κεντρικό και το βόρειο τμήμα του, έχουν ερημώσει, εγκαταλείπονται μαζικά από τους κατοίκους. Στο 4ο Φόρουμ για την Αν Μακεδονία και τη Θράκη γνωστοποιήθηκε ότι πέρα των 30 εκ. θα δοθούν επί πλέον 20 εκ ευρώ, συνολικά 50 εκ. για την ανάταξη του νομού, ένα ποσό μηδαμινό Γιατί δεν επενδύεται το ποσό του σιδηροδρομικού άξονα σε παραγωγικές επενδύσεις δημιουργώντας χιλιάδες θέσεις εργασίας που θα επαναφέρουν νέους ανθρώπους στην περιοχή;
Με λίγα λόγια θα δαπανηθεί ένα τεράστιο ποσό χάριν της ευμένειας των ξένων δυνάμεων και όχι για την ανάπτυξη του Έβρου και της Θράκης που έχουν περιέλθει σε κατάσταση απαξίωσης και ερημοποίησης παρά την γεωπολιτική τους εκτίναξη από το 1991.
Δ. Εντυπωσίασε η αμνησία της Αντιπροσωπείας της Ευρωπαϊκής Επιτροπής στην Ελλάδα κατά την εκδήλωση για την Ημέρα της Ευρώπης 2026. Ξέχασε ότι με τη διάλυση του Συμφώνου της Βαρσοβίας το 1991, η ΕΕ αξιοποιώντας τις νέες συνθήκες θεσμοθέτησε άμεσα το 1992 τον Διευρωπαϊκό Άξονα ΙΧ ενώνοντας το λιμάνι της Αλεξανδρούπολης με το Ελσίνκι μέσω της διέλευσης του από πλειάδα κρατών της κεντροανατολικής Ευρώπης; Ξέχασε ότι στα πλαίσια του Διευρωπαϊκό Άξονα ΙΧ, ο σιδηροδρομικός άξονας Α - Ο ανακαινίστηκε πλήρως με ευρωπαϊκά κονδύλια και εθνικούς πόρους ύψους 120 εκ. ευρώ; Αξιοποιήθηκε ο ανακαινισθείς μέχρι το 2011 άξονας για την προώθηση φορτίων προς Βουλγαρία, Ρουμανία κλπ; Καμία εμπορευματική αμαξοστοιχία δεν προωθήθηκε έκτοτε προς Βουλγαρία και πέραν αυτής όσο απίστευτο κι αν ακούγεται αυτό! Σε σημείο ώστε όταν οι ΗΠΑ θέλησαν το καλοκαίρι του 2020 να προωθήσουν το πρώτο τους στρατιωτικό τρένο προς τη Ρουμανία, έπρεπε να προηγηθεί η κοπή δένδρων μεταξύ Ορμενίου-Ελληνοβουλγαρικών συνόρων διότι οι κλάδοι τους είχαν εισχωρήσει στο περιτύπωμα της γραμμής καθιστώντας αδύνατη την κυκλοφορία, απόδειξη της μηδενικής εμπορευματικής αξιοποίησης της γραμμής προς Βορρά. Η κατάσταση αυτή θα συνεχίζεται όσο το λιμάνι της Αλεξανδρούπολης θα είναι δέσμιο των στρατιωτικών επιδιώξεων των ΗΠΑ στην ευρύτερη περιοχή προτάσσοντας τα συμφέροντά τους έναντι της ανάπτυξης του Έβρου και της Θράκης.
Θα διαρωτηθείτε βέβαια: Γιατί η ΕΕ εγκρίνει ένα έργο ενώ το υφιστάμενο ανταποκρίνεται στις ανάγκες, σημερινές και μελλοντικές; Διότι κατ' αρχήν τα αιτήματα υποβάλλονται από τα κράτη και κατά δεύτερο λόγο - που είναι ο σημαντικότερος - διότι όλα τα υλικά παράγονται στα εργοστάσια των βιομηχανικών κρατών της Ευρώπης και συντηρούν τις κοινωνίες τους. Όμως η συντήρηση (ανταλλακτικά, εργασία) θα βαρύνει τη χώρα μας για ένα έργο χωρίς ανταποδοτικά οφέλη.
Μακροδημόπουλος Δημήτρης