.Ο πρώην πρόεδρος Θαπατέρο συμμετέχει σε φόρουμ στην Κίνα.
Τον Σεπτέμβριο του 2013, κατά τη διάρκεια ενός ταξιδιού στο Καζακστάν, ο Πρόεδρος της Κίνας, Xi Jinping , παρουσίασε ένα φιλόδοξο έργο που σύντομα θα γινόταν ο ακρογωνιαίος λίθος της εξωτερικής του πολιτικής: την Πρωτοβουλία «Μία Ζώνη, Ένας Δρόμος» (BRI).
Μετονομάστηκε από τα μέσα ενημέρωσης ως «ο νέος Δρόμος του Μεταξιού», είναι ένα παγκόσμιο πρόγραμμα χρηματοδότησης υποδομών που στοχεύει στην ύφανση δικτύων εμπορίου, μεταφορών και ενέργειας από την Ασία στην Ευρώπη και την Αφρική. Από την έναρξή του, με την υποστήριξη κινεζικών κρατικών κατασκευαστικών εταιρειών και δάνεια από τις τράπεζες ανάπτυξης του Πεκίνου, έχουν κατασκευαστεί δρόμοι, γέφυρες, αεροδρόμια, σιδηρόδρομοι, σταθμοί παραγωγής ενέργειας και τηλεπικοινωνιακά κέντρα παγκοσμίως.
Περισσότερες από 150 χώρες έχουν προσυπογράψει την πρωτοβουλία BRI μέσω μνημονίων συνεννόησης. Η Ισπανία δεν περιλαμβάνεται σε αυτήν τη λίστα, αν και συμμετέχει ενεργά ως αποδέκτης επενδύσεων που συνδέονται με την πρωτοβουλία του Xi (υποδομές, logistics και ενέργεια), και ισπανικές εταιρείες έχουν εισέλθει σε κινεζικά έργα σε τρίτες χώρες. Αλλά το Πεκίνο θα ήθελε η Μαδρίτη να κάνει ένα βήμα παραπέρα.
Κινέζοι αξιωματούχοι αποκαλύπτουν στην EL MUNDO ότι η κυβέρνησή τους θέλει η Ισπανία να ενταχθεί επίσημα σε αυτόν τον νέο Δρόμο του Μεταξιού και το έχουν μεταφέρει στην κυβέρνηση του Πέδρο Σάντσες . Θα ήταν ένα συμβολικό βήμα, αλλά τέτοιες χειρονομίες προς το Πεκίνο, το οποίο είναι βυθισμένο σε μια παγκόσμια επίθεση γοητείας με την επιρροή του να εξαπλώνεται σε περισσότερες γωνιές, έχουν σημαντικό διπλωματικό βάρος.
Δύο χρόνια μετά την έναρξη της BRI, καθώς αυξάνονταν οι προειδοποιήσεις στη Δύση για μη βιώσιμα χρέη για τις αναπτυσσόμενες χώρες, ιδίως στην Αφρική, το κινεζικό έργο βρήκε έναν ένθερμο υποστηρικτή στην Ισπανία: τον πρώην πρόεδρο Χοσέ Λουίς Ροντρίγκεζ Θαπατέρο .
Από το 2015, ο ιστορικός σοσιαλιστής άρχισε να ενισχύει τους δεσμούς του με το Πεκίνο, διευκολύνοντας τις συνδέσεις μεταξύ μεγάλων κινεζικών κρατικών εταιρειών και της ευρωπαϊκής αγοράς , ιδίως στους τομείς των ανανεώσιμων πηγών ενέργειας. Τα ταξίδια του σε οικονομικά και διπλωματικά φόρουμ που διοργανώθηκαν από θεσμούς που συνδέονται με το Κομμουνιστικό Κόμμα ενίσχυσαν το προφίλ του ως βασικού συνομιλητή.
Κατά τη διάρκεια ενός από αυτά τα πρώτα ταξίδια ως πρώην πρόεδρος, ο Θαπατέρο επαίνεσε την BRI ως «σημαντικό σύνδεσμο μεταξύ ανατολικών και δυτικών πολιτισμών» και ένα έργο που «προωθεί την παγκόσμια ειρήνη» . Μόλις το 2019, στα μάτια της Κίνας, έγινε επίσημα ένας από τους διεθνείς υποστηρικτές του μεγαλοσχεδίου από τον Σι. Στο Πεκίνο εκείνο το έτος, ήταν ένας από τους πιο ενεργούς συμμετέχοντες σε ένα φόρουμ προώθησης της BRI που περιελάμβανε εκπροσώπους από πάνω από εκατό χώρες, συμπεριλαμβανομένου του Ρώσου προέδρου Βλαντιμίρ Πούτιν .
Πέρυσι, σε συνομιλίες με την εφημερίδα αυτή, ένας εκπρόσωπος του ΚΚΚ μιας μεγάλης κρατικής εταιρείας διαβεβαίωσε ότι η Συμμαχία των Πολιτισμών που προωθήθηκε από τον Θαπατέρο - η παγκόσμια πρωτοβουλία συνεργασίας που επισημοποιήθηκε στον ΟΗΕ το 2005 - είχε αποτελέσει πηγή έμπνευσης για το διπλωματικό σκέλος του εμβληματικού προγράμματος του Κινέζου προέδρου.
Στην Ευρώπη, η πρωτοβουλία BRI έχει προκαλέσει ένα μωσαϊκό αντιδράσεων. Πολιτικά, το Πεκίνο έχει επικεντρώσει τις προσπάθειές του στην Κεντρική και Ανατολική Ευρώπη, πείθοντας αρκετές χώρες να υπογράψουν πλαίσια συνεργασίας, ενώ δυνάμεις όπως το Ηνωμένο Βασίλειο, η Γαλλία ή η Γερμανία έχουν αποφύγει επίσημες δεσμεύσεις.
Η Ιταλία εντάχθηκε το 2019, όντας η μόνη χώρα της G-7 που συμμετείχε. Αντίθετα, η νυν πρωθυπουργός Τζόρτζια Μελόνι απέσυρε τη χώρα της από το έργο το 2023, επικαλούμενη την ανάγκη προστασίας των εθνικών συμφερόντων από οικονομικούς και γεωπολιτικούς κινδύνους. Παρόμοιες επικρίσεις έχουν προκύψει, ιδίως στις Ηνωμένες Πολιτείες, όπου η BRI θεωρείται ως εργαλείο «διπλωματίας χρέους» ικανό να θέσει σε κίνδυνο την κυριαρχία των πιο ευάλωτων κρατών.
Στην Ισπανία, αν και δεν υπάρχουν έργα με την επίσημη ετικέτα BRI, υπάρχουν άφθονες επενδύσεις που συνδέονται με την Κίνα, όπως αυτές της κρατικής εταιρείας COSCO, η οποία ελέγχει τερματικούς σταθμούς στα λιμάνια της Βαλένθια και του Μπιλμπάο, δύο βασικούς κόμβους στην είσοδο ασιατικών αγαθών στην Ευρώπη
Ταυτόχρονα, το ισπανικό σιδηροδρομικό δίκτυο άνοιξε επίσης τις πόρτες του σε κινεζικές εταιρείες: ο κατασκευαστικός γίγαντας China Railway Construction Corporation ελέγχει σχεδόν το σύνολο της κατασκευαστικής εταιρείας Aldesa, η οποία συμμετέχει σε έργα ADIF, ενώ η κυβέρνηση διερευνά συνεργασίες με Κινέζους κατασκευαστές για μελλοντικές σιδηροδρομικές γραμμές υψηλής ταχύτητας.
Μια άλλη κρατική εταιρεία από την ασιατική χώρα, η China Communications Construction Company, απέκτησε τον πλήρη έλεγχο της Grupo Puentes μέσω θυγατρικής της. Και δεκάδες κινεζικές εταιρείες (όπως η CATL, η Chery ή η BYD) αναπτύσσουν έργα στην Ισπανία που σχετίζονται με μπαταρίες και ηλεκτρικά οχήματα, μερικά με στόχο τη χρήση της χερσονήσου ως πλατφόρμας παραγωγής "Made in Europe". Αυτές οι δραστηριότητες έχουν πυροδοτήσει συζήτηση σχετικά με την τεχνολογική και στρατηγική εξάρτηση από το Πεκίνο, καθώς και τη διαφάνεια των συμβάσεων.
Σε διεθνές επίπεδο, η BRI έχει εγείρει υποψίες λόγω της αδιαφάνειας των δανείων της, των αμφισβητήσιμων περιβαλλοντικών και κοινωνικών προτύπων και της δυνατότητάς της να ενισχύσει την κινεζική πολιτική επιρροή σε ξένες κυβερνήσεις. Επειδή ο νέος Δρόμος του Μεταξιού, εκτός από το ότι περιλαμβάνει ένα τεράστιο δίκτυο υποδομών, τα τελευταία χρόνια έχει γίνει ένας καθρέφτης των παγκόσμιων φιλοδοξιών του καθεστώτος του Xi Jinping και των προκλήσεων που αντιμετωπίζουν ορισμένες χώρες όταν αλληλεπιδρούν με έναν παράγοντα που συνδυάζει επενδύσεις, διπλωματία και προβολή ισχύος.
