Η ΣΤΑΣΥ προχωρά σε «χειρουργικές» αναβαθμίσεις των παλιών συρμών και έργα υποδομής, δίνοντας ανάσα στο κορεσμένο δίκτυο σταθερής τροχιάς της Αθήνας, ενώ οι νέοι συρμοί αναμένονται σε δύο φάσεις
ethnos.gr
Με «χειρουργικές» παρεμβάσεις αναβάθμισης συρμών, οι οποίοι βαδίζουν προς την 30ετία προσεγγίζοντας το προσδόκιμο ζωής τους θα επιχειρήσει η ΣΤΑΣΥ να δώσει ανάσα στο συγκοινωνιακό σύστημα της Αθήνας σε μια περίοδο που η επιβατική κίνηση αυξάνεται χρόνο με τον χρόνο.
Δεδομένου ότι η προσθήκη νέων συρμών στο σύστημα σταθερής τροχιάς θα απαιτήσει κι άλλη υπομονή από το επιβατικό κοινό της πρωτεύουσας καθώς οι σχετικοί διαγωνισμοί δεν έχουν βγει ακόμα στον αέρα, πλέον το βάρος πέφτει στη λειτουργική ανάσα ενός δικτύου που αγκομαχά καθημερινά από τη ζήτηση και την ηλικία του στόλου.
Προτεραιότητα στα έργα αναβάθμισης και νέοι συρμοί σε δύο φάσεις
Σε ό,τι αφορά τους νέους συρμούς και την ανάγκη να προστεθούν στον στόλο επιπλέον 15, όπως έχει ήδη ανακοινωθεί, τα πράγματα φαίνεται να «τρέχουν» αρχικώς μόνο για τους ...μισούς.
Το υπουργείο Οικονομικών τροποποίησε την Τρίτη την πρόσκλησή του στην Ελληνικό Μετρό και τη ΣΤΑΣΥ εντάσσοντας σε αυτήν 7 διρευματικούς συρμούς, δηλαδή εκείνους που μπορούν να εξυπηρετήσουν το Αεροδρόμιο της πρωτεύουσας έχοντας τη δυνατότητα να κινούνται και στο υπέργειο δίκτυο και μια σειρά παρεμβάσεων που περιλαμβάνουν από τον κλιματισμό έως και την ανάκτηση ενέργειας από την πέδη.
Όπως φαίνεται η αρχική πρόβλεψη για έναν ενιαίο διαγωνισμό 15 συρμών εγκαταλείπεται και το έργο «σπάει» τελικά σε δύο διακριτές διαδικασίες. Η πρώτη και πιο άμεση αφορά επτά διρευματικούς συρμούς που θα ενταχθούν στη γραμμή 3, στην οποία η επιβατική ζήτηση προς το αεροδρόμιο αυξάνεται αισθητά και οι αντοχές του υφιστάμενου τροχαίου υλικού δοκιμάζονται διαρκώς έχοντας ήδη διανύσει αδιάλειπτα εκατομμύρια οχηματοχιλιόμετρα.
Πιο μακρινός φαίνεται να είναι ο ορίζοντας για τον δεύτερο διαγωνισμό, που αφορά τους υπόλοιπους 8 συμβατικούς συρμούς, ο οποίος εκτιμάται πως δεν θα προκηρυχθεί άμεσα. Και στις δύο περιπτώσεις, φορέας υλοποίησης θα είναι για ακόμα μία φορά η Ελληνικό Μετρό.
Θα πρέπει να σημειωθεί ότι παρόλο που ο προυπολογισμός του κάθε διαγωνισμού κινείται πέριξ των 150 εκ. ευρώ, η εν λόγω πρόσκληση αναφέρει συγχρηματοδοτούμενη δαπάνη ύψους 131,8 εκ. ευρώ, αυξημένη μόνο κατά περίπου 10 εκ. από την αρχική πρόσκληση του Ιανουαρίου του 2024, την ώρα μάλιστα που εκτός της προμήθειας των 7 διρευματικών συρμών, θα πρέπει να καλύψει και άλλα έργα και συγκεκριμένα:Η αναβάθμιση συρμών της Γραμμής 1 και η εγκατάσταση συστήματος ανάκτησης ενέργειας η οποία παράγεται από την ηλεκτροπέδηση των συρμών σε δύο υποσταθμούς έλξης («ΦΑΛΗΡΟ» και «ΗΡΑΚΛΕΙΟ»).
Η αναβάθμιση και εγκατάσταση κλιματιστικών σε συρμούς που εξυπηρετούν τις Γραμμές 2 και 3 του Μετρό Αθήνας.
Η ενεργειακή αναβάθμιση ανελκυστήρων και κυλιόμενων κλιμάκων στο Μετρό Αθήνας.
Σύμφωνα, πάντως με πηγές κοντά στην υπόθεση, ελλείψει νέων για ταχεία ενίσχυση του στόλου με καινούριους συρμούς, προτεραιότητα θα δοθεί στην «αναγέννηση» των υφιστάμενων. Στο επίκεντρο βρίσκεται η πρώτη γενιά συρμών του μετρό, δηλαδή εκείνοι που κυκλοφόρησαν το 2000, χωρίς κλιματισμό, και που πλησιάζουν το όριο ζωής των 30 ετών.
Σύμφωνα με τον σχεδιασμό, πρώτη προτεραιότητα είναι να προκηρυχθεί ο διαγωνισμός για την ανακαίνιση αυτών των παλιών συρμών, κάτι που η αγορά εκτιμά πως αν δεν γίνει τώρα, σε λίγα χρόνια δεν θα υπάρχουν εναλλακτικές.
Και αυτός ο διαγωνισμός θα «σπάσει» σε δύο φάσεις. Η πρώτη αφορά 12 συρμούς της πρώτης σειράς, στους οποίους θα προστεθεί κλιματισμός, με την τεχνική λύση να έχει ήδη επιλεγεί. Ο στόχος είναι ο διαγωνισμός να βγει στον αέρα εντός του επόμενου τριμήνου του 2026, με προϋπολογισμό 107 εκατ. ευρώ και χρηματοδότηση από το ΕΣΠΑ. Η διάρκεια του έργου θα είναι τριετής, ενώ αυτή τη στιγμή το κρίσιμο «αγκάθι» παραμένει το τελικό κλείδωμα της χρηματοδότησης.
Η δεύτερη φάση θα ακολουθήσει για τους υπόλοιπους 16 συρμούς της ίδιας γενιάς. Αν και ο προϋπολογισμός δεν έχει ακόμη προσδιοριστεί, εκτιμάται ότι η εμπειρία από τον πρώτο διαγωνισμό θα λειτουργήσει ως «οδηγός», τόσο σε τεχνικό όσο και σε οικονομικό επίπεδο. Σε κάθε περίπτωση, πρόκειται για έναν στόλο που σήμερα θεωρείται ενεργειακά κοστοβόρος και λειτουργικά ξεπερασμένος, αλλά παραμένει απολύτως αναγκαίος για τη διατήρηση των δρομολογίων στις γραμμές 2 και 3.
Την ίδια ώρα, τρέχει ο σχεδιασμός για την αναβάθμιση της σηματοδότησης του μετρό. Το υφιστάμενο σύστημα, ηλικίας περίπου 25 ετών, πλησιάζει τα όρια υποστήριξής του, ειδικά σε ό,τι αφορά ανταλλακτικά και τεχνική συντήρηση. Η λύση που προωθείται είναι μια ενδιάμεση αναβάθμιση, ώστε το σύστημα να παραμείνει λειτουργικό μέχρι να ληφθεί η πολιτική και τεχνική απόφαση για την εγκατάσταση πλήρους συστήματος EPTC, αντίστοιχου με αυτό που λειτουργεί ήδη στη Θεσσαλονίκη και συνδέεται με θύρες στις αποβάθρες. Το κόστος της παρέμβασης υπολογίζεται γύρω στα 18 εκατ. ευρώ.
Ταυτόχρονα σε εξέλιξη βρίσκεται το έργο αντικατάστασης 32 χιλιομέτρων σιδηροτροχιών, κυρίως σε καμπύλες όπου οι φθορές είναι εντονότερες, όπως είχαν καταδείξει αυτοψίες της ΣΤΑΣΥ. Η σύμβαση έχει υπογραφεί από τον Σεπτέμβριο και, σύμφωνα με το χρονοδιάγραμμα, οι εργασίες θα ολοκληρωθούν εντός του 2026. Αυτή την περίοδο τα συνεργεία δουλεύουν στη γραμμή 2, με το συνολικό κόστος να φτάνει τα 8 εκατ. ευρώ, μαζί με την προμήθεια του υλικού.
Στη Γραμμή 1, τον παλιό Ηλεκτρικό, η εικόνα δεν είναι πολύ διαφορετική. Η αναβάθμιση των 14 συρμών της γραμμής 1 αναμένεται να αποδώσει τον πρώτο ανακαινισμένο συρμό στο τέλος Μαρτίου για δοκιμές. Αν δεν υπάρξουν νέες καθυστερήσεις και οι δοκιμές εξελιχθούν χωρίς απρόοπτα, θα παραδίδεται ένας συρμός κάθε μήνα, με ορίζοντα ολοκλήρωσης τον Μάιο του 2027. Η σύμβαση, πάντως, έχει ήδη «γράψει» τεράστιες καθυστερήσεις, για τις οποίες έχουν επιβληθεί και πρόστιμα. Παράλληλα, ως επόμενη προτεραιότητα καταγράφεται η ανάταξη 10 συρμών της 10ης παραλαβής, ηλικίας άνω των 30 ετών, με προϋπολογισμό περίπου 70 εκατ. ευρώ.
Στο ίδιο πακέτο παρεμβάσεων εντάσσονται και έργα υποδομής, όπως η αντιμετώπιση των γκραφίτι μέσω δημιουργίας κλειστών χώρων στάθμευσης συρμών μετά τον σταθμό Ειρήνη, αλλά και η αναβάθμιση της γέφυρας Πουλόπουλου στα Πετράλωνα. Η τελευταία βρίσκεται ήδη στο Ελεγκτικό Συνέδριο για προσυμβατικό έλεγχο, με προϋπολογισμό 3 εκατ. ευρώ και μειοδότρια την εταιρεία Orion.
