Σε τροχιά ριζικής αναμόρφωσης εισέρχεται ο Νέος Σιδηροδρομικός Σταθμός Θεσσαλονίκης, με στόχο να μετατραπεί από έναν αμιγώς συγκοινωνιακό χώρο σε έναν σύγχρονο αστικό κόμβο, που θα συνδυάζει σιδηροδρομικές, εμπορικές και τουριστικές χρήσεις, χώρους πρασίνου, πλατείες και υπόγεια στάθμευση.
Η έναρξη της πρώτης φάσης του διαγωνισμού, μέσω μεικτού σχήματος Σύμπραξης Δημόσιου και Ιδιωτικού Τομέα και παραχώρησης, τοποθετείται έως το τέλος του 2026. Η συνολική διαγωνιστική διαδικασία αναμένεται να διαρκέσει από δύο έως τρία χρόνια, πριν αρχίσει η κατασκευαστική περίοδος.
Το σχέδιο προβλέπει εκτεταμένες παρεμβάσεις στις σιδηροδρομικές υποδομές, νέες αποβάθρες και στέγαστρα, στατική ενίσχυση και πλήρη αισθητική αποκατάσταση του υφιστάμενου σταθμού. Παράλληλα, εξετάζεται η ανέγερση νέου κτιρίου επάνω από τις γραμμές, με σύνθετες εμπορικές χρήσεις, αλλά και κτιρίου φιλοξενίας που θα μπορούσε να λειτουργήσει ως ξενοδοχείο ή ως φοιτητική εστία 343 δωματίων.
Τις βασικές κατευθύνσεις του σχεδιασμού παρουσίασε στην 90ή Διεθνή Έκθεση Θεσσαλονίκης ο διευθύνων σύμβουλος της πρώην ΓΑΙΑΟΣΕ, Παναγιώτης Μπαλωμένος, στο πλαίσιο εκδήλωσης για τη νέα εταιρική ταυτότητα, με την επωνυμία «Ελληνικά Σιδηροδρομικά Ακίνητα Α.Ε. – Hellenic Rail Estate».
Ο διαγωνισμός για τον σταθμό της Θεσσαλονίκης
Όπως ανέφερε ο κ. Μπαλωμένος, ο σταθμός της Θεσσαλονίκης περιλαμβάνεται στους τέσσερις εμβληματικούς κεντρικούς σιδηροδρομικούς σταθμούς που πρόκειται να αξιοποιηθούν μέσα από μεικτές διαγωνιστικές διαδικασίες ΣΔΙΤ και παραχώρησης.
«Έχουμε δεσμευτεί να εκκινήσουμε την πρώτη φάση της διαγωνιστικής διαδικασίας έως το τέλος του έτους», σημείωσε, εξηγώντας ότι οι διαδικασίες των ΣΔΙΤ περιλαμβάνουν συγκεκριμένα χρονικά ορόσημα και ανταγωνιστικό διάλογο με τα επενδυτικά σχήματα.
Η πολυπλοκότητα του έργου συνδέεται κυρίως με το γεγονός ότι μέρος της ανάπτυξης σχεδιάζεται επάνω από τις σιδηροδρομικές γραμμές, ενώ η λειτουργία του σταθμού θα πρέπει να συνεχιστεί απρόσκοπτα κατά την εκτέλεση των παρεμβάσεων.
«Έχουμε έναν ορίζοντα δύο έως τριών ετών για να ολοκληρωθούν οι διαγωνιστικές διαδικασίες και να ξεκινήσει η κατασκευαστική περίοδος», επισήμανε ο διευθύνων σύμβουλος της εταιρείας. Έχουν ήδη προηγηθεί προκαταρκτικές διαβουλεύσεις με την αγορά, μέσω προσκλήσεων εκδήλωσης ενδιαφέροντος, καθώς και επαφές με την τοπική κοινωνία και τα συναρμόδια υπουργεία.
Επιπλέον, οι πολεοδομικές μελέτες έχουν κατατεθεί στο Κεντρικό Συμβούλιο Διοίκησης, προκειμένου να καθοριστούν οι χρήσεις γης και οι όροι δόμησης. Το πλάνο περιλαμβάνει ακόμη ανάπλαση του περιβάλλοντος χώρου με περισσότερο πράσινο και πλατείες, υπόγειο χώρο στάθμευσης και ειδική πρόβλεψη για την εξυπηρέτηση του συγκοινωνιακού έργου της Θεσσαλονίκης.
Από τη ΓΑΙΑΟΣΕ στη Hellenic Rail Estate
Η παρουσίαση του σχεδίου για τη Θεσσαλονίκη συνέπεσε με την ανακοίνωση της νέας ταυτότητας της ΓΑΙΑΟΣΕ, η οποία μετονομάζεται σε «Ελληνικά Σιδηροδρομικά Ακίνητα Α.Ε. – Hellenic Rail Estate», σηματοδοτώντας την αποκλειστική πλέον εστίασή της στη διαχείριση και αξιοποίηση της σιδηροδρομικής ακίνητης περιουσίας.
«Δεν παρουσιάζουμε απλώς ένα νέο όνομα, ένα νέο λογότυπο και μία νέα εταιρική εικόνα. Παρουσιάζουμε τη νέα ταυτότητα μιας εταιρείας που έχει αλλάξει, επαναπροσδιόρισε τον ρόλο της και αποκτά σαφή αναπτυξιακό προσανατολισμό», υπογράμμισε ο κ. Μπαλωμένος.
Καθοριστικό βήμα αποτέλεσε η απόσχιση της δραστηριότητας διαχείρισης του τροχαίου υλικού, που επέτρεψε στην εταιρεία να επικεντρωθεί στο real estate. Η νέα στρατηγική στηρίζεται σε πέντε άξονες: οικονομική ενδυνάμωση, ωρίμανση και αξιοποίηση ακινήτων, εταιρική διακυβέρνηση, ανθρώπινο δυναμικό και ψηφιακό μετασχηματισμό.
Αύξηση αξίας χαρτοφυλακίου και εσόδων
Η αξία του χαρτοφυλακίου ακινήτων αυξήθηκε από 153 εκατ. ευρώ το 2023 σε 167 εκατ. ευρώ το 2024 και σε 177 εκατ. ευρώ το 2025, καταγράφοντας συνολική άνοδο 16%. Τα έσοδα, από 6,6 εκατ. ευρώ το 2024, ανήλθαν σε 8,1 εκατ. ευρώ το 2025 και προβλέπεται να φτάσουν τα 9,4 εκατ. ευρώ το 2026, σημειώνοντας αύξηση 43%. Το περιθώριο EBITDA του κλάδου ακινήτων διαμορφώθηκε στο 32% το 2025, ενώ η συνολική ρευστότητα ανερχόταν σε 80,4 εκατ. ευρώ στο τέλος της ίδιας χρονιάς.
Η εταιρεία σχεδιάζει πέντε νέες πηγές εσόδων: δίκτυα οπτικών ινών, φωτοβολταϊκά πάρκα κατά μήκος των γραμμών, σημεία επαναφόρτισης οχημάτων, εμπορική αξιοποίηση της υπόγειας στοάς του Σταθμού Λαρίσης και διαφημιστικά δικαιώματα στους σταθμούς.
Για την τριετία 2025-2027 υλοποιείται πρόγραμμα ωρίμανσης ακινήτων ύψους 4 εκατ. ευρώ. Έχουν πραγματοποιηθεί οκτώ προσκλήσεις μη δεσμευτικού ενδιαφέροντος και έχουν κατατεθεί επτά φάκελοι για πολεοδομική προέγκριση. Σύμφωνα με τη διοίκηση, η πρόοδος ωρίμανσης των ακινήτων, η οποία είχε φτάσει περίπου στο 20% έως το 2024, προσεγγίζει πλέον το 60%.
Στο χαρτοφυλάκιο περιλαμβάνονται, μεταξύ άλλων, οι σταθμοί Θεσσαλονίκης, Αθηνών, Πειραιά, Λάρισας, Πελοποννήσου, Πλαταμώνα και Κατάκολου, το Εμπορευματικό Κέντρο Θριασίου, το πρώην στρατόπεδο Γκόνου και εκτάσεις στη Λάρισα για ανάπτυξη επιχειρηματικού και εμπορευματικού πάρκου. Ο διαγωνισμός για το πρώην στρατόπεδο Γκόνου βρίσκεται, όπως τονίστηκε, στην τελική του φάση.
Επενδύσεις με κοινωνικό αποτύπωμα
Η στρατηγική δεν περιορίζεται στην εμπορική αξιοποίηση. Η εταιρεία εξετάζει τη διάθεση ακινήτων για την ανάπτυξη κατοικιών σε περιοχές με αυξημένες στεγαστικές ανάγκες, ενώ στη Θεσσαλονίκη μελετάται η δυνατότητα λειτουργίας του νέου κτιρίου φιλοξενίας ως φοιτητικής εστίας 343 δωματίων.
Κατά την τελευταία διετία πραγματοποιήθηκαν 1.992 αυτοψίες ακινήτων και 84 διακριτές ενέργειες προστασίας κτιρίων. Ολοκληρώθηκε επίσης το 90% των κτηματολογικών εγγραφών, ενώ ελήφθησαν μέτρα πυροπροστασίας σε εκτάσεις συνολικού εμβαδού 5.393 στρεμμάτων.
Ο ψηφιακός μετασχηματισμός περιλαμβάνει την ψηφιακή διαχείριση του χαρτοφυλακίου, την αναδιοργάνωση των εσωτερικών λειτουργιών, την ανάπτυξη ηλεκτρονικών υπηρεσιών και την ενίσχυση της διαχείρισης δεδομένων και της κυβερνοασφάλειας.
Σταθμοί-τοπόσημα και σύνδεση με τις τοπικές κοινωνίες
Ο διευθύνων σύμβουλος του Εθνικού Αναπτυξιακού Ταμείου, Γιάννης Παπαχρήστου, επισήμανε ότι την τελευταία διετία ενισχύθηκε η οικονομική θέση της εταιρείας, επιταχύνθηκε η αξιοποίηση του χαρτοφυλακίου και αναβαθμίστηκαν η εταιρική διακυβέρνηση, το ανθρώπινο δυναμικό και οι ψηφιακές λειτουργίες.
«Τα Ελληνικά Σιδηροδρομικά Ακίνητα θα συνδέσουν υποδομές, πόλεις και τοπικές κοινωνίες, θα προσελκύσουν επενδυτικές ευκαιρίες και θα συμβάλουν στη δημιουργία νέας οικονομικής δραστηριότητας», ανέφερε.
Ο πρόεδρος της Hellenic Rail Estate, Κωνσταντίνος Κεσεντές, στάθηκε στη συμπλήρωση 25 ετών από την ίδρυση της εταιρείας το 2001 και στην ένταξή της, το 2018, στο σημερινό Εθνικό Αναπτυξιακό Ταμείο. Όπως είπε, η εταιρεία έχει αναπτύξει ένα περιβάλλον εταιρικής διακυβέρνησης που διασφαλίζει τη διαφάνεια και τη λογοδοσία, ενώ διαθέτει αναλυτική εικόνα κάθε περιουσιακού στοιχείου που διαχειρίζεται.
Την ανάγκη συναίνεσης των τοπικών κοινωνιών ανέδειξε ο υφυπουργός Υποδομών και Μεταφορών, Νίκος Ταχιάος. «Ένας σιδηροδρομικός σταθμός δεν είναι ένα απομονωμένο ή ξεχασμένο κτίριο. Οι σταθμοί πρέπει να αντιμετωπιστούν ως τοπόσημα», σημείωσε, προσθέτοντας ότι η ισορροπία ανάμεσα στην αξιοποίηση της δημόσιας περιουσίας και στις ανάγκες κάθε περιοχής είναι κρίσιμη και για τον σταθμό της Θεσσαλονίκης.
Από την πλευρά του, ο γραμματέας της Νέας Δημοκρατίας και πρώην αναπληρωτής υπουργός Μεταφορών, Κωνσταντίνος Κυρανάκης, υπογράμμισε ότι οι νέοι σταθμοί συνδέονται με τη συνολική αναβάθμιση του σιδηροδρόμου και την προγραμματισμένη δρομολόγηση νέων τρένων από το 2027.
«Ο Νέος Σιδηροδρομικός Σταθμός Θεσσαλονίκης δεν είναι πια νέος. Έχει παλιώσει και πρέπει να γίνει πραγματικά νέος», ανέφερε, τονίζοντας ότι οι αναβαθμισμένοι σταθμοί μπορούν να αλλάξουν την εικόνα του σιδηροδρόμου, να αποκτήσουν χαρακτήρα τοποσήμου και να αυξήσουν την αξία της δημόσιας περιουσίας.
Δήμητρα Τάγκα
.makedonikanea.gr