Η Ελβετία θέλει να παρατείνει την οικονομική στήριξη για τις σιδηροδρομικές εμπορευματικές μεταφορές μέσω των Άλπεων έως το 2035, μετά τη μείωση του μεριδίου αγοράς του σιδηροδρομικού τομέα για τέταρτη συνεχόμενη χρονιά.
Η BLS Cargo υποστηρίζει το μέτρο και προειδοποιεί ότι οι κατασκευαστικές εργασίες, τα κλεισίματα γραμμών και το αυξανόμενο κόστος προκαλούν σημαντικές απώλειες για τους σιδηροδρομικούς φορείς.
Η πολιτική της Ελβετίας για τη μετατόπιση των εμπορευματικών μεταφορών από τις οδικές στις σιδηροδρομικές μεταφορές αντιμετωπίζει μια ολοένα και πιο εμφανή οπισθοδρόμηση. Το Ελβετικό Ομοσπονδιακό Συμβούλιο προτείνει την παράταση της οικονομικής στήριξης για τις σιδηροδρομικές εμπορευματικές μεταφορές μέσω των Άλπεων έως το 2035, με το συνολικό ποσό που έχει διατεθεί για την περίοδο 2027–2035 να ανέρχεται σε περίπου 515 εκατομμύρια ευρώ.
Το μέτρο έρχεται μετά από αρκετά χρόνια κατά τα οποία οι σιδηρόδρομοι έχουν χάσει έδαφος έναντι των οδικών μεταφορών.
Το 2025, τα τρένα αντιπροσώπευαν το 68,6% των εμπορευματικών μεταφορών που διασχίζουν τις Ελβετικές Άλπεις, σηματοδοτώντας την τέταρτη συνεχόμενη χρονιά κατά την οποία οι σιδηροδρομικές μεταφορές έχασαν μερίδιο αγοράς από τις οδικές μεταφορές.
Οι ελβετικές αρχές εκτιμούν ότι δεν αναμένεται αντιστροφή αυτής της τάσης πριν από το τέλος της τρέχουσας δεκαετίας.
Μεταξύ των κύριων αιτιών που επικαλούνται οι ελβετικές αρχές είναι η ανεπαρκής ποιότητα και αξιοπιστία των σιδηροδρομικών εμπορευματικών μεταφορών στους διαδρόμους βορρά-νότου της Ευρώπης, ιδίως λόγω τεχνικών έργων και διαταραχών στις υπηρεσίες στη Γερμανία.
Ο ελβετικός φορέας σιδηροδρομικών εμπορευματικών μεταφορών BLS Cargo περιγράφει την κατάσταση με ακόμη πιο σκληρούς όρους.
Η εταιρεία αναφέρει ως παράγοντες που οδήγησαν σε μεγάλο αριθμό ακυρώσεων και καθυστερήσεων τα κατασκευαστικά έργα, το κλείσιμο γραμμών που ανακοινώθηκε σε σύντομο χρονικό διάστημα και τις συνολικές αναστολές υπηρεσιών που διήρκεσαν αρκετές εβδομάδες.
Σύμφωνα με την BLS Cargo, αυτές οι διαταραχές έχουν καταστεί απαράδεκτες για τους πελάτες και οδηγούν τόσο σε απώλειες εσόδων όσο και σε λειτουργικές ανεπάρκειες, καθώς και σε πρόσθετο κόστος για τους σιδηροδρομικούς φορείς.
Σε αυτό προστίθενται οι αυξανόμενες τιμές ενέργειας και οι αυξήσεις στα τέλη σιδηροδρομικών υποδομών σε αρκετές χώρες.
Η BLS Cargo δηλώνει ότι αυτά τα ζητήματα είχαν άμεσο αντίκτυπο στα οικονομικά της αποτελέσματα. Ο φορέας εκμετάλλευσης κατέγραψε σημαντική ζημία το 2025 και αναμένει παρόμοια κατάσταση και φέτος.
Η κίνηση της εταιρείας επηρεάστηκε περαιτέρω από τη διακοπή, στα τέλη του 2025, της υπηρεσίας RAlpin.
Αυτή η υπηρεσία αντιπροσώπευε πάνω από 3.000 τρένα το 2025 για την BLS Cargo και η διακοπή της οδήγησε σε σημαντική μείωση του όγκου που μετέφερε η εταιρεία το 2026.
Οι προοπτικές για τα επόμενα χρόνια παραμένουν δύσκολες. Η BLS Cargo επισημαίνει τα επερχόμενα μερικά και ολικά κλεισίματα της σιδηροδρομικής γραμμής της κοιλάδας του Ρήνου στη Γερμανία, καθώς και τις μακροπρόθεσμες διαταραχές που αναμένονται στη διαδρομή Simplon.
Για να αποφευχθεί η επιτάχυνση της στροφής των εμπορευματικών μεταφορών προς τις οδικές, το Ομοσπονδιακό Συμβούλιο προτείνει τροποποιήσεις στη νομοθεσία σχετικά με τη στροφή προς άλλες μορφές μεταφοράς εμπορευμάτων.
Οι λειτουργικές επιδοτήσεις που χορηγούνται στις ασυνόδευτες συνδυασμένες μεταφορές, οι οποίες πρόκειται να λήξουν το 2030, θα παραταθούν έως το 2035.
Ταυτόχρονα, οι αρχές σκοπεύουν να εγκαταλείψουν τη σταδιακή μείωση των επιδοτήσεων που προβλέπεται στην ισχύουσα νομοθεσία έως το 2029. Από το 2030, το επίπεδο στήριξης πρόκειται να μειωθεί σταδιακά.
Για την περίοδο 2027–2030, η Συνομοσπονδία πρόκειται να διαθέσει το ισοδύναμο περίπου 58–63 εκατομμυρίων ευρώ ετησίως, μετά την οποία η χρηματοδότηση προβλέπεται να ανέλθει, κατά μέσο όρο, σε περίπου 53 εκατομμύρια ευρώ ετησίως.
Συνολικά, η προγραμματισμένη λειτουργική στήριξη για την περίοδο 2027–2035 ανέρχεται σε περίπου 515 εκατομμύρια ευρώ. Τα κεφάλαια θα προέλθουν από φόρους που επιβάλλονται στα προϊόντα πετρελαίου.
Η BLS Cargo χαιρετίζει τόσο την παράταση της χρηματοδότησης έως το 2035 όσο και την απόφαση διατήρησης υψηλότερων εισφορών μέχρι το τέλος αυτής της δεκαετίας.
Ωστόσο, η εταιρεία ζητά τα πρόσθετα κεφάλαια που έχουν προβλεφθεί για την περίοδο 2027-2030 να διατεθούν εξ ολοκλήρου στους φορείς εκμετάλλευσης σιδηροδρομικών εμπορευματικών μεταφορών, οι οποίοι στην πραγματικότητα επωμίζονται το πρόσθετο κόστος.
Η προτιμώμενη λύση της BLS Cargo θα ήταν η Ελβετική Ομοσπονδιακή Υπηρεσία Μεταφορών (BAV) να καταβάλει την αποζημίωση απευθείας στις σιδηροδρομικές εταιρείες.
Εάν η χρηματοδότηση συνεχίσει να διοχετεύεται μέσω φορέων παροχής υπηρεσιών συνδυασμένων μεταφορών, η BLS Cargo ζητά να καταστεί υποχρεωτική η πλήρης μεταφορά αυτών των ποσών στις σιδηροδρομικές εταιρείες μέσω νόμου ή κανονισμού.
Η εταιρεία πιστεύει ότι ένας μηχανισμός που βασίζεται αποκλειστικά στην εθελοντική μεταφορά αυτών των κεφαλαίων δεν θα εγγυόταν ότι η υποστήριξη θα φτάσει στους φορείς εκμετάλλευσης που πραγματικά επωμίζονται το κόστος.
Αυτή η εξέλιξη είναι ακόμη πιο σημαντική για την Ελβετία, δεδομένου ότι η μετατόπιση των βαρέων εμπορευματικών μεταφορών από τις οδικές στις σιδηροδρομικές μεταφορές αποτελεί εδώ και καιρό μία από τις βασικές πολιτικές της χώρας στον τομέα των μεταφορών μέσω των Άλπεων.
Ωστόσο, τα στοιχεία για το 2025 και, σύμφωνα με την BLS Cargo, αυτά για το πρώτο εξάμηνο του 2026 επιβεβαιώνουν ότι η κυκλοφορία συνεχίζει να μετατοπίζεται προς την αντίθετη κατεύθυνση, από τις σιδηροδρομικές στις οδικές μεταφορές.
Υπό αυτές τις συνθήκες, ο φορέας εκμετάλλευσης πιστεύει ότι η μείωση της οικονομικής στήριξης θα ασκούσε ακόμη μεγαλύτερη πίεση στον τομέα και υποστηρίζει την παράταση του μηχανισμού χρηματοδότησης έως το 2035.