Με την κύρια γραμμή του Μετρό να λειτουργεί πάνω από 1,5 χρόνο και την Καλαμαριά να μπαίνει στο σύστημα τις επόμενες εβδομάδες, τώρα είναι η ώρα των μεγάλων και συγκεκριμένων αποφάσεων για τις επεκτάσεις μέσα στο πολεοδομικό συγκρότημα.
Κάποτε για να βρει κανείς χώρο στάθμευσης στο κέντρο της Θεσσαλονίκης κατέστρωνε ολόκληρο σχέδιο. Στη σχετική εξίσωση συνυπολόγιζε την ώρα που θα προσέγγιζε την περιοχή, τον χρόνο που χρειαζόταν μέσα στην κίνηση, την απόσταση που θα διάνυε από το σημείο που είχε παρκάρει μέχρι τον προορισμό του. Σήμερα μπαίνει σε έναν σταθμό του Μετρό και βλέπει στον ηλεκτρονικό πίνακα ότι το τρένο έρχεται σε ένα ή δύο λεπτά!
Το Μετρό, χωρίς να έχει λύσει όλα τα προβλήματα της πόλης, ασφαλώς αποτελεί αδιανόητη πολιτιστική αναβάθμιση για όσους βολεύονται να το χρησιμοποιούν. Και με την προσθήκη της Καλαμαριάς μέσα στο καλοκαίρι το συγκεκριμένο προνόμιο θα το αποκτήσουν κι άλλες δεκάδες χιλιάδες Θεσσαλονικείς, οι οποίοι αφενός θα εξυπηρετούνται και αφετέρου θα βοηθήσουν με τον τρόπο τους να ελαφρυνθεί ακόμη περισσότερο η κίνηση στους δρόμους της πόλης. Όσο, μάλιστα, περνάει ο καιρός και το Μετρό ενσωματώνεται πλήρως στην καθημερινότητα, σε βαθμό που κανένας δεν μιλάει πια γι’ αυτό, τόσο η βελτίωση της λειτουργικότητας της πόλης και η αναβάθμιση των αστικών μετακινήσεων παύουν να αντιμετωπίζονται ως κάτι το εξαιρετικό, ως μία μεγάλη επιτυχία ή ως αποτέλεσμα σκληρής προσπάθειας -κάτι που σημαίνει την αξιοσημείωτη εξαίρεση που επιβεβαιώνει τον κανόνα-, και θεωρούνται συνθήκες δεδομένες και απολύτως φυσιολογικές. Αυτή η… ελάφρυνση από μόνη της σημαίνει ότι η Θεσσαλονίκη, τουλάχιστον στις κεντροανατολικές περιοχές, έχει αλλάξει επίπεδο. Έχει αλλάξει πίστα, όπως λένε και οι νεότεροι.
Τώρα που όλα αυτά είναι πραγματικότητα στο πεδίο και όχι απλές θεωρητικές προσεγγίσεις, η επιλογή για το μέλλον των αστικών μετακινήσεων στη Θεσσαλονίκη είναι μάλλον εύκολη. Οι επεκτάσεις του Μετρό, όπου μπορούν να γίνουν τεχνικά, πρέπει να προχωρήσουν άμεσα. Στη δυτική Θεσσαλονίκη, στα βορειοανατολικά, στα βορειοδυτικά, σε περιοχές στις οποίες δεν υπάρχουν αξεπέραστες τεχνικές δυσκολίες, ο υπόγειος σιδηρόδρομος πρέπει να φτάσει το συντομότερο. Καθ’ υπερβολήν ενδεχομένως, θα μπορούσε κανείς να προτείνει το σύνολο των δημοσίων δαπανών που προβλέπονται για το κυκλοφοριακό και τις αστικές συγκοινωνίες της Θεσσαλονίκης τα επόμενα χρόνια να κατευθυνθούν στο Μετρό. Δυστυχώς, όμως, στη χώρα τού… «λίγο απ’ όλα» και του… «και οι παντρεμένοι έχουνε ψυχή», αυτά δεν γίνονται. Οι πολιτικές και γραφειοκρατικές επιλογές ποντάρουν στη λογική του… διαμοιρασμού για να μη μείνει κανένας παραπονεμένος και όχι της ιεράρχησης και της προτεραιοποίησης. Κάπως έτσι οι διαμαρτυρόμενοι και όσοι γκρινιάζουν είναι -και θα είναι πάντα- πολύ περισσότεροι από τους ικανοποιημένους. Είναι η ίδια λογική που στη Θεσσαλονίκη έχει επιβάλλει εδώ και πολλά χρόνια τη διαρκή αλλαγή και ανανέωση των πεζοδρομίων, την ώρα που υπάρχουν περιοχές του κεντρικού δήμου στις οποίες δεν υπάρχουν καθόλου πεζοδρόμια. Όπως είναι τα Τροχιοδρομικά στη Χαριλάου, όπου τα παιδιά που πηγαίνουν στο σχολικό συγκρότημα το οποίο απαρτίζουν το 29ο Δημοτικό, το 2ο Γυμνάσιο και το 31ο Λύκειο, αναγκάζονται να περπατούν καθημερινά σε ένα συγκεκριμένο σημείο δεκάδων μέτρων στο οδόστρωμα.
Σήμερα στη Θεσσαλονίκη για το Μετρό δεν γκρινιάζει κανένας. Αντίθετα όσοι το πολέμησαν πριν ολοκληρωθεί, αλλά και όσοι τον πρώτο καιρό της λειτουργίας του έβρισκαν τους συρμούς στενούς και τους σταθμούς μικρούς, ενώ σε κάθε τεχνικό πρόβλημα που το ακινητοποιούσε για λίγη ώρα τους πρώτους μήνες το έδειχναν με το δάχτυλο και σχεδόν... πανηγύριζαν, επιχειρούν, πλέον, να πιστωθούν την επιτυχία του. Εκμεταλλευόμενοι την κοντή μνήμη της κοινωνίας -κάποιοι λένε ότι οι Έλληνες έχουν μνήμη λαγού, γύρω στα τρία λεπτά της ώρας, αλλά μάλλον είναι υπερβολικοί- προσπαθούν να τοκίσουν στην αποδοχή που έχει το Μετρό στον κόσμο και να θυμίσουν ότι είτε ήταν εξ αρχής υπέρμαχοι της κατασκευής του είτε ότι συνέβαλαν στην ολοκλήρωσή του. Επομένως, οι επεκτάσεις του Μετρό μάλλον δεν θα αντιμετωπίσουν πολιτικές αντιρρήσεις, ενώ οι τοπικές κοινωνίες των περιοχών που αφορά θέλουν το έργο όσο τίποτα. Άρα, ας αντιληφθούν οι αρμόδιοι ότι βρισκόμαστε στην κατάλληλη συγκυρία. Όχι μόνον για να εξαγγείλουν κάποιες μελέτες για την επέκταση στα δυτικά που μετά την Καλαμαριά έχει προτεραιότητα, αλλά για να κάνουν ένα μεγάλο βήμα παρακάτω. Να παρουσιάσουν ένα χρονοδιάγραμμα για τις επεκτάσεις του όσο το δυνατόν πιο ρεαλιστικό κι ας πηγαίνει σε βάθος κάποιων ετών. Προφανώς πρόκειται για σοβαρή και δαπανηρή υπόθεση, για την οποία πρέπει πρωτίστως να διασφαλιστούν οι πόροι, ώστε τόσο το έργο όσο και αυτοί που θα εμπλακούν να είναι καλυμμένοι. Εμπρός λοιπόν! Διότι κάθε τι που γίνεται, ολοκληρώνεται, τελειώνει και αποδίδει σήμερα, άρχισε να σχεδιάζεται κάποια στιγμή στο παρελθόν. Εάν αυτή η στιγμή -ας την ονομάσουμε «στιγμή μηδέν»- δεν κυκλωθεί στο ημερολόγιο, τίποτα δεν μπορεί να γίνει.
Γιώργος Μητράκης
voria.gr