Η Γερμανική Ομοσπονδιακή Ρυθμιστική Αρχή, εξέδωσε την τελική απόφαση για την τροποποίηση των όρων πρόσβασης στην αγορά για τις σιδηροδρομικές υπηρεσίες επιβατικών μεταφορών μεγάλων αποστάσεων, εισάγοντας νέους κανόνες που αποσκοπούν στην ενίσχυση του ανταγωνισμού έναντι του κατεστημένου φορέα εκμετάλλευσης DB Fernverkehr AG.
Το μέτρο αφορά συγκεκριμένα την κατανομή σιδηροδρομικών διαδρομών στις γραμμές και τους κόμβους του γερμανικού δικτύου με τη μεγαλύτερη συμφόρηση, όπου η διαθέσιμη χωρητικότητα είναι περιορισμένη και η αυξανόμενη ζήτηση καθιστά τον σχεδιασμό των υπηρεσιών ολοένα και πιο περίπλοκο. Σύμφωνα με την Αρχή, το ισχύον σύστημα κινδύνευε να τιμωρήσει τους νέους φορείς εκμετάλλευσης, επιτρέποντας ουσιαστικά στην Deutsche Bahn να διατηρήσει δεσπόζουσα θέση στη χρήση της υποδομής.
Ο πυρήνας της απόφασης είναι η εισαγωγή της λεγόμενης «Wettbewerberklausel» (ρήτρας ανταγωνισμού), η οποία απαιτεί από τον φορέα εκμετάλλευσης υποδομών της DB InfraGO να δεσμεύει, σε καταστάσεις κορεσμού δικτύου, ένα μερίδιο μεταξύ 25% και 40% της διαθέσιμης χωρητικότητας για υπηρεσίες που εκτελούνται από φορείς εκμετάλλευσης εκτός της DB Fernverkehr, εάν υπάρχει ανταγωνιστική ζήτηση. Στόχος είναι να διασφαλιστεί η ελάχιστη πρόσβαση στην αγορά για τους νεοεισερχόμενους, προσφέροντάς τους μεγαλύτερη βεβαιότητα στον προγραμματισμό επενδύσεων και μελλοντικών εμπορικών υπηρεσιών.
Όπως τόνισε ο Klaus Müller, Πρόεδρος της Bundesnetzagentur, ο νέος κανονισμός «εγγυάται ένα ελάχιστο επίπεδο πρόσβασης για τους ανταγωνιστές στις προγραμματισμένες σιδηροδρομικές μεταφορές μεγάλων αποστάσεων, χωρίς να διακυβεύεται η διαθεσιμότητα χωρητικότητας για άλλους τύπους σιδηροδρομικής κυκλοφορίας».
Η απόφαση αποτελεί ένα ιδιαίτερα σημαντικό βήμα προόδου, ιδίως δεδομένης της ανακοινωθείσας εισόδου της Italo στην γερμανική αγορά σιδηροδρόμων υψηλής ταχύτητας, η οποία έχει προγραμματιστεί να ξεκινήσει το 2028. Ο ιταλικός φορέας εκμετάλλευσης είχε αμφισβητήσει το προηγούμενο σύστημα εκχώρησης διαδρομών, πιστεύοντας ότι οι κανόνες που ίσχυαν τότε ευνοούσαν υπερβολικά την Deutsche Bahn και καθιστούσαν εξαιρετικά δύσκολη την εξασφάλιση ανταγωνιστικών διαδρομών στους κύριους σιδηροδρομικούς διαδρόμους της χώρας.
Οι νέες διατάξεις θα επηρεάσουν κυρίως τις διαδρομές και τους μεγάλους κόμβους που χαρακτηρίζονται από υψηλά επίπεδα κορεσμού, όπως αυτές της Φρανκφούρτης, του Μονάχου και άλλων βασικών αξόνων του εθνικού δικτύου, όπου η διαθεσιμότητα σιδηροδρομικών διαδρομών αποτελεί πλέον έναν από τους κύριους περιοριστικούς παράγοντες για την ανάπτυξη της σιδηροδρομικής προσφοράς.
Ωστόσο, η απόφαση της Αρχής δεν έτυχε ομόφωνης έγκρισης. Η DB InfraGO εξέφρασε έντονες ανησυχίες, υποστηρίζοντας ότι η υποχρέωση δέσμευσης χωρητικότητας για τους ανταγωνιστές θα μπορούσε να μειώσει την ευελιξία στη διαχείριση του δικτύου, επηρεάζοντας ενδεχομένως τις περιφερειακές υπηρεσίες και τη επιχειρησιακή σταθερότητα. Η εταιρεία εξετάζει το ενδεχόμενο να προσφύγει στο Διοικητικό Δικαστήριο της Κολωνίας.
Ορισμένα ομοσπονδιακά κρατίδια έχουν επίσης εκφράσει επιφυλάξεις σχετικά με το μέτρο, φοβούμενα ότι οι νέοι φορείς εκμετάλλευσης ενδέχεται να επικεντρωθούν αποκλειστικά στις πιο κερδοφόρες διαδρομές —όπως το Βερολίνο-Μόναχο ή η Φρανκφούρτη-Κολωνία— χωρίς να συμβάλλουν στην ανάπτυξη λιγότερο κερδοφόρων αλλά στρατηγικών συνδέσεων για την περιφερειακή κινητικότητα.
Ενώσεις που εκπροσωπούν ιδιωτικούς σιδηροδρομικούς φορείς, συμπεριλαμβανομένων των Mofair, Die Güterbahnen και Allianz pro Schiene, εξέφρασαν διαφορετική άποψη, χαιρετίζοντας την απόφαση της Bundesnetzagentur. Σύμφωνα με αυτές τις οργανώσεις, οι νέοι κανόνες αντιπροσωπεύουν ένα συγκεκριμένο βήμα προς μια πραγματικά ανοιχτή αγορά, σε έναν τομέα όπου η DB Fernverkehr εξακολουθεί να κατέχει σε μεγάλο βαθμό δεσπόζουσα θέση στις επιβατικές μεταφορές μεγάλων αποστάσεων.