Στο κατώφλι του νέου έτους, η κοινωνική ασφάλιση αποτελεί θεμελιώδη τομέα άσκησης πολιτικών για την προστασία ασφαλισμένων και συνταξιούχων. Η ολοκλήρωση της ψηφιοποίησης των χειρόγραφων καρτελών ενσήμων αποτελεί βασικό στόχο της υπουργού Εργασίας και Κοινωνικής Ασφάλισης, Νίκης Κεραμέως, για το 2026.
Κώστας Κατίκος
eleftherostypos.gr
Αυτό σημαίνει ότι επιτυγχάνεται μεγάλη επιτάχυνση στις απονομές συντάξεων, και των επικουρικών, καθώς επίσης μεγαλύτερη διαφάνεια. Το πρώτο μεγάλο έργο ΕΣΠΑ, με πάνω από 10 εκατ. καρτέλες, έχει ολοκληρωθεί, ενώ, συνολικά, ψηφιοποιούνται 53 εκατ. καρτέλες και έχει ήδη σαρωθεί το 80%.
Ακόμα ένας σημαντικός στόχος είναι η βελτίωση του θεσμικού πλαισίου για τα Ταμεία Επαγγελματικής Ασφάλισης, σε πλήρη εναρμόνιση με το ευρωπαϊκό κανονιστικό πλαίσιο. Με τον τρόπο αυτόν επιδιώκεται η ενίσχυση του δεύτερου πυλώνα ασφάλισης, η ουσιαστική προστασία των εργαζόμενων και η αποτροπή στρεβλώσεων στη λειτουργία των Ταμείων. Παράλληλα, προωθείται ο εκσυγχρονισμός του εποπτικού πλαισίου, ώστε να διασφαλίζονται η διαφάνεια, η αποτελεσματικότητα και η υγιής ανάπτυξη του θεσμού.
Από την άλλη, τους απόμαχους της εργασίας, αλλά και όσους βρίσκονται πλησίον της συνταξιοδότησης είναι αυτονόητο μέσα στη δύσκολη συγκυρία ότι «καίει» η τσέπη τους και η σύνταξη που θα πάρουν. Σήμερα, το «Ασφάλιση και Συντάξεις» παρουσιάζει τις νέες συντάξεις με τα (έως και 116 ευρώ το μήνα μεγαλύτερα) ποσά που θα λάβουν όσοι αποχωρήσουν το 2026 με πλήρη ή μειωμένη με 20 ως 40 έτη ασφάλισης από το Δημόσιο και τον ιδιωτικό τομέα.
Ανοιξε ο δρόμος για αυξήσεις στις επικουρικές συντάξεις [πίνακες με ποσά]
Ανοιξε ο δρόμος για αυξήσεις στις επικουρικές συντάξεις με το πλεόνασμα- έκπληξη που εμφανίζει για το 2025 ο κλάδος επικουρικής ασφάλισης (ΕΤΕΑΕΠ) του ΕΦΚΑ και ανέρχεται στα 362 εκατ. ευρώ.
Για δε το 2026 ο κλάδος προβλέπεται ότι θα είναι και πάλι πλεονασματικός με ένα ποσό της τάξης άνω των 370 εκατ. ευρώ, όπως προκύπτει από τον προϋπολογισμό του ΕΦΚΑ για τη νέα χρονιά.
Ο νέος προϋπολογισμός του ΕΤΕΑΕΠ για το 2026 προβλέπει έσοδα 4,58 δισ. ευρώ και έξοδα 4,21 δισ. ευρώ, με καθαρό αποτέλεσμα (πλεόνασμα) 371 εκατ. ευρώ. Ο δε ΕΦΚΑ θα εμφανίσει πλεόνασμα 1 δισ. ευρώ για το 2026.
Είναι η πρώτη φορά που ο κλάδος επικουρικής ασφάλισης του ΕΦΚΑ θα εμφανίσει τόσο μεγάλο πλεόνασμα από το 2020 και μετά που η κυβέρνηση αποκατέστησε τις περικοπές των επικουρικών συντάξεων που είχαν υποστεί οι συνταξιούχοι από τις ρυθμίσεις του νόμου Κατρούγκαλου.
Το πλεόνασμα των 362 εκατ. ευρώ του 2025 ανοίγει πλέον τον δρόμο για να ξεπαγώσουν οι αυξήσεις στις επικουρικές συντάξεις για περίπου 1,3 εκατ. συνταξιούχους εντός του 2026.
Ο λόγος που δεν δίδονται αυξήσεις στις επικουρικές συντάξεις είναι διότι στον νόμο Κατρούγκαλου προβλέφθηκε η ρήτρα μηδενικού ελλείμματος που απαγορεύει τις αυξήσεις αν το ΕΤΕΑΕΠ εμφανίζει έλλειμμα. Αντίθετα, όταν δεν υπάρχει έλλειμμα, το Tαμείο μπορεί να προχωρά σε αύξηση των επικουρικών συντάξεων.
Η ρήτρα του μηδενικού ελλείμματος εξουδετερώνεται πλήρως με το πλεόνασμα του 2025 και πλέον η σκυτάλη των αποφάσεων περνάει στο υπουργείο Εργασίας και Κοινωνικής Ασφάλισης που είναι αρμόδιο να ανάψει το πράσινο φως για να ξεπαγώσουν οι αυξήσεις και στις επικουρικές συντάξεις, όπως γίνεται ήδη από το 2023 με τις κύριες συντάξεις.
Η μέση επικουρική σύνταξη είναι στα 195 ευρώ τον μήνα μικτά και με μια αύξηση της τάξης του 3% θα διαμορφωθεί στα 201 ευρώ. Αυτό σημαίνει ότι η μέση επιβάρυνση θα είναι 72 ευρώ ετησίως ανά επικουρική σύνταξη. Δεδομένου ότι από τα 2,5 εκατ. των συνταξιούχων οι 1,3 εκατ. συνταξιούχοι λαμβάνουν και επικουρική σύνταξη, η δαπάνη που προκύπτει από μια αύξηση κατά 3% στις επικουρικές συντάξεις ανέρχεται στα 93,6 εκατ. ευρώ, ποσό που ισοδυναμεί με το ένα τρίτο του πλεονάσματος του ΕΤΕΑΕΠ.
Τα στοιχεία πιστοποιούν με πλήρη καθαρότητα ότι δεν υφίσταται κανένα εμπόδιο που να μπλοκάρει τις αυξήσεις στις επικουρικές συντάξεις και πολύ περισσότερο διότι τα πλεονάσματα δεν κινδυνεύουν από τις αυξήσεις που πρέπει να πάρουν οι επικουρικές συντάξεις. Πολλώ δε μάλλον με επικουρικές που σε πραγματικούς όρους μειώνονται, αν λάβει κανείς υπόψη τις απώλειες από την αύξηση του τιμαρίθμου.
Οι επικουρικές συντάξεις για 33 Ταμεία και το σενάριο για αύξηση 3%
Στον πίνακα που αποκαλύπτει το ένθετο «Ασφάλιση και Συντάξεις» παρουσιάζονται οι επικουρικές συντάξεις γήρατος και θανάτου που καταβάλλουν 34 ταμεία επικουρικής ασφάλισης, όπως έχουν διαμορφωθεί το 2025 και όπως εκτιμάται ότι θα διαμορφωθούν αν η κυβέρνηση προχωρήσει σε μια αύξηση της τάξης του 3% εντός του 2026.
Τη μεγαλύτερη μέση επικουρική σύνταξη γήρατος για το 2025 καταβάλλει το επικουρικό ταμείο της ΑΤΕ (ΕΛΕΜ) με μέση επικουρική 438 ευρώ καθαρά. Με αύξηση κατά 3% θα διαμορφωθεί στα 451 ευρώ το 2026.
Ακολουθεί το επικουρικό της Εμπορικής με 417 ευρώ καθαρό μετά τις κρατήσεις και τον φόρο. Με αύξηση κατά 3% θα διαμορφωθεί στα 430 ευρώ το 2026.
Η μέση επικουρική του ΙΚΑ (ΕΤΕΑΜ) ανέρχεται στα 186 ευρώ καθαρά. Με αύξηση κατά 3% θα διαμορφωθεί στα 192 ευρώ το 2026.
Η επικουρική λόγω γήρατος του ΝΑΤ (ΚΕΑΝ) είναι 286 ευρώ και με μια αύξηση κατά 3% θα ανέλθει στα 295 ευρώ.
Η μέση επικουρική σύνταξη λόγω γήρατος των δικηγόρων (ΤΕΑΔ) φτάνει στα 234 ευρώ καθαρά, ενώ του Δημοσίου (ΤΕΑΔΥ) διαμορφώνεται στα 185 ευρώ. Με αύξηση κατά 3% θα διαμορφωθεί στα 191 ευρώ το 2026.
Από τις ΔΕΚΟ, η μέση επικουρική από το Ταμείο της ΔΕΗ είναι 340 ευρώ καθαρά και με αύξηση 3% θα ανέλθει στα 350 ευρώ. Η μέση επικουρική του ΟΤΕ είναι 241 ευρώ καθαρά τον μήνα και με μια αύξηση 3% θα ανέλθει στα 248 ευρώ.
Τη μικρότερη επικουρική καταβάλλει το επικουρικό του ΤΣΜΕΔΕ με μόλις 71 ευρώ καθαρά. Οι χαμηλές επικουρικές του ΤΣΜΕΔΕ οφείλονται στις πολύ χαμηλές εισφορές που καταβάλλουν οι ασφαλισμένοι μηχανικοί για επικουρική σύνταξη.
Στις επικουρικές λόγω θανάτου τα καθαρά ποσά είναι 267 ευρώ για τους δικαιούχους της ΑΤΕ, στα 112 ευρώ από το επικουρικό του ΙΚΑ, στα 199 ευρώ από το επικουρικό του ΝΑΤ ΚΕΑΝ, στα 110 ευρώ από το Δημόσιο, στα 195 ευρώ από το επικουρικό της ΔΕΗ, στα 168 ευρώ από το επικουρικό του ΟΤΕ κ.ο.κ.
Στο τραπέζι και η μείωση ή η κατάργηση της εισφοράς 6%
Στο υπουργείο Εργασίας έχουν εξεταστεί διάφορά εναλλακτικά σενάρια για την ενίσχυση των επικουρικών συντάξεων ως αντίβαρο στη ρήτρα μηδενικού ελλείμματος που κρατά -μέχρι στιγμής- παγωμένες τις αυξήσεις.
Ένα από τα σενάρια που έχουν εξεταστεί, όπως αποκαλύπτει σήμερα το ένθετο «Ασφάλιση και Συντάξεις», είναι και η μείωση ή η κατάργηση της εισφοράς 6% που επιβάλλεται από το 2015 στις επικουρικές ως κράτηση ασθενείας.Η πρόταση είχε υποβληθεί στο οικονομικό επιτελείο της κυβέρνησης το καλοκαίρι, όταν γινόταν η προετοιμασία των μέτρων στήριξης των πολιτών που ανακοινώθηκαν στη ΔΕΘ από τον πρωθυπουργό, Κυριάκο Μητσοτάκη.
Η μείωση της εισφοράς από 6% σε 3%, για παράδειγμα, θα ισοδυναμούσε με αυξήσεις από 6 ευρώ τον μήνα ως 12 ευρώ τον μήνα στις επικουρικές συντάξεις, ενώ με την κατάργησή της οι αυξήσεις θα ήταν διπλάσιες.Το κόστος από τη μείωση στο μισό της κράτησης ασθενείας είναι περίπου στα 80 εκατ. ευρώ και με την κατάργησή της φτάνει στα 170 εκατ. ευρώ.Ενα άλλο σενάριο περιλαμβάνει εναλλακτικά την κατάργηση της κράτησης ΕΑΣ από τις επικουρικές συντάξεις.Και τα δύο σενάρια πάντως παραμένουν σε εκκρεμότητα.
Πότε θα αποφασιστεί αν δοθούν αυξήσεις στις επικουρικές;
Η απόφαση για την αύξηση των επικουρικών συντάξεων θα πρέπει να ληφθεί το 2026 με βάση το πλεόνασμα του 2025. Πριν την απόφαση θα προηγηθεί αναλογιστική εκτίμηση για το ακριβές ύψος της αύξησης που μπορεί να καταβάλλει το ΕΤΕΑΕΠ χωρίς να διακινδυνεύσει τη βιωσιμότητά του. Το μεγάλο πλεόνασμα των 362 εκατ. ευρώ καταδεικνύει ότι δεν τίθεται ζήτημα βιωσιμότητας. Αλλωστε, κάθε χρόνο τα στοιχεία θα επανεξετάζονται και αν δεν υπάρχει πλεόνασμα που να δικαιολογεί αυξήσεις αυτές δεν θα δίδονται.
ΚΕΡΔΙΣΜΕΝΟΙ
Οι συνταξιούχοι που κατέθεσαν προσφυγές για αναδρομικά επικουρικών συντάξεων από μειώσεις και Δώρα παίρνουν τα επιστρεφόμενα ποσά με τόκους που φτάνουν και τις 2.500 ευρώ, καθώς υπολογίζονται από την ημερομηνία κατάθεσης της αγωγής ως την εξόφλησή τους.
ΧΑΜΕΝΟΙ
Οι νέοι συνταξιούχοι από 13/5/2016 και μετά παίρνουν χαμηλότερες κατά κανόνα επικουρικές συντάξεις και δεν δικαιούνται αναδρομικά από περικοπές γιατί οι μειώσεις ενσωματώθηκαν στον τρόπο υπολογισμού των συντάξεών τους, που είναι δυσμενέστερος με τις διατάξεις του νόμου Κατρούγκαλου.
Πώς θα διαμορφωθούν τα καθαρά ποσά επικουρικών συντάξεων σε 33 Ταμεία με σενάριο αύξησης 3% το 2026
| τ. ΤΑΜΕΙΟ | ΕΠΙΚΟΥΡΙΚΕΣ ΣΥΝΤΑΞΕΙΣ ΛΟΓΩ ΓΗΡΑΤΟΣ | ΕΠΙΚΟΥΡΙΚΕΣ ΣΥΝΤΑΞΕΙΣ ΛΟΓΩ ΘΑΝΑΤΟΥ | ||||
| 2025 | 2026 (με σενάριο αύξησης 3%) | Μεταβολή 2026/2025 | 2025 | 2026 (με σενάριο αύξησης 3%) | Μεταβολή 2026/2025 | |
| ΕΤΕΑΕΠ-ΕΛΕΜ | 438 € | 451 € | 13 € | 267 € | 275 € | 8 € |
| ΕΤΕΑΕΠ-ΕΤΕΑΜ | 186 € | 192 € | 6 € | 112 € | 115 € | 3 € |
| ΕΤΕΑΕΠ-ΚΕΑΝ | 286 € | 295 € | 9 € | 199 € | 205 € | 6 € |
| ΕΤΕΑΕΠ-ΤΑΔΚΥ | 227 € | 234 € | 7 € | 136 € | 140 € | 4 € |
| ΕΤΕΑΕΠ-ΤΑΠΤΠ | 377 € | 388 € | 11 € | 274 € | 282 € | 8 € |
| ΕΤΕΑΕΠ-ΤΑΣ | 437 € | 450 € | 13 € | 294 € | 303 € | 9 € |
| ΕΤΕΑΕΠ-ΤΕΑΑ | 119 € | 123 € | 4 € | 98 € | 101 € | 3 € |
| ΕΤΕΑΕΠ-ΤΕΑΔ | 234 € | 241 € | 7 € | 151 € | 156 € | 5 € |
| ΕΤΕΑΕΠ-ΤΕΑΔΥ | 185 € | 191 € | 6 € | 110 € | 113 € | 3 € |
| ΕΤΕΑΕΠ-ΤΕΑΕΙΓΕ | 250 € | 258 € | 8 € | 103 € | 106 € | 3 € |
| ΕΤΕΑΕΠ-ΤΕΑΕΧ | 121 € | 125 € | 4 € | 66 € | 68 € | 2 € |
| ΕΤΕΑΕΠ-ΤΕΑΙΣΥΤ | 233 € | 240 € | 7 € | 115 € | 118 € | 3 € |
| ΕΤΕΑΕΠ-ΤΕΑΠ ΔΕΗ | 340 € | 350 € | 10 € | 195 € | 201 € | 6 € |
| ΕΤΕΑΕΠ-ΤΕΑΠ ΟΤΕ | 241 € | 248 € | 7 € | 119 € | 123 € | 4 € |
| ΕΤΕΑΕΠ-ΤΕΑΠΕΛΤΑ | 206 € | 212 € | 6 € | 89 € | 92 € | 3 € |
| ΕΤΕΑΕΠ-ΤΕΑΠΕΤΒΑ | 346 € | 356 € | 10 € | 250 € | 258 € | 8 € |
| ΕΤΕΑΕΠ-ΤΕΑΠΕΤΕ | 417 € | 430 € | 13 € | 318 € | 328 € | 10 € |
| ΕΤΕΑΕΠ-ΤΕΑΠΙΕΝ | 236 € | 243 € | 7 € | 133 € | 137 € | 4 € |
| ΕΤΕΑΕΠ-ΤΕΑΠΟΖΟ | 223 € | 230 € | 7 € | 144 € | 148 € | 4 € |
| ΕΤΕΑΕΠ-ΤΕΑΠΟΚΑ | 242 € | 249 € | 7 € | 155 € | 160 € | 5 € |
| ΕΤΕΑΕΠ-ΤΕΑΠΠΕΡΤ | 341 € | 351 € | 10 € | 190 € | 196 € | 6 € |
| ΕΤΕΑΕΠ-ΤΕΑΠΥΚ | 275 € | 283 € | 8 € | 239 € | 246 € | 7 € |
| ΕΤΕΑΕΠ-ΤΕΑΤΤΑΘ | 226 € | 233 € | 7 € | 118 € | 122 € | 4 € |
| ΕΤΕΑΕΠ-ΤΕΑΥΑΠ | 95 € | 98 € | 3 € | 31 € | 32 € | 1 € |
| ΕΤΕΑΕΠ-ΤΕΑΥΕΚ | 235 € | 242 € | 7 € | 138 € | 142 € | 4 € |
| ΕΤΕΑΕΠ-ΤΕΑΥΝΤΠ | 366 € | 377 € | 11 € | 231 € | 238 € | 7 € |
| ΕΤΕΑΕΠ-ΤΕΑΥΠΣ | 119 € | 123 € | 4 € | 45 € | 46 € | 1 € |
| ΕΤΕΑΕΠ-ΤΕΑΧ | 227 € | 234 € | 7 € | 125 € | 129 € | 4 € |
| ΕΤΕΑΕΠ-ΤΣΕΑΠΣΓΟ | 182 € | 187 € | 5 € | 100 € | 103 € | 3 € |
| ΕΤΕΑΕΠ-ΤΣΜΕΔΕ | 71 € | 73 € | 2 € | 34 € | 35 € | 1 € |
| ΕΤΕΑ-ΕΤΕΑΜ-ΟΠΣ | 172 € | 177 € | 5 € | 113 € | 116 € | 3 € |
| ΛΕΠΕΤΕ | 364 € | 375 € | 11 € | 228 € | 235 € | 7 € |
| ΕΛΕΠ-ΕΤΕ-ΠΠ ΕΘΝ | 381 € | 392 € | 11 € | 192 € | 198 € | 6 € |
| ΣΥΝΟΛΟ ΤΑΜΕΙΩΝ | 199 € | 205 € | 6 € | 120 € | 124 € | 4 € |
