Τρίτη, 11 Μαΐου 2021

Εκεί που η τέχνη αναδεικνύει την ιστορία – Το σχέδιο του Δήμου Κατερίνης για το Εργοστάσιο Εμποτισμού του ΟΣΕ

Ένα φιλόδοξο σχέδιο, που αναμένεται να αλλάξει ριζικά μια ολόκληρη περιοχή και να «προσθέσει πλούτο» στο Δήμο εκπονεί ο Δήμος Κατερίνης. Η πρόταση της δημιουργίας μιας «Τεχνόπολις», ενός Κέντρου Καινοτομίας και Πολιτισμού-Μουσείου Τεχνολογίας ΟΣΕ στο Σιδηροδρομικό Σταθμό Κατερίνης, έχει μπει στις ράγες της υλοποίησης, και αυτό αποτελεί από μόνο του ένα «σημαντικό βήμα μπροστά», όπως τονίζουν και από τον Δήμο Κατερίνης

Του Βαγγέλη Ν. Ζαμαντζά


Εδώ και πολλά χρόνια μια τεράστια έκταση είχε εγκαταλειφθεί και μόνο κάποια σημεία και στοιχεία της θυμίζουν ότι εκεί κάποτε υπήρχε μια «ζώσα δραστηριότητα» πολύ σημαντική για τους Ελληνικούς Σιδηρόδρομους, αλλά και για την τοπική κοινωνία, προσφέροντας εργασία σε πολλούς Πιεριείς. Το Εργοστάσιο Εμποτισμού του ΟΣΕ, το μοναδικό πάνω στον «οδικό άξονα» Αλεξανδρούπολης-Αθηνών αποτέλεσε σημείο αναφοράς για δεκαετίες. Η γεωγραφική θέση της Κατερίνης (η οποία χιλιομετρικά είναι στο μέσον του άξονα) ήταν ο βασικός παράγοντας για τη δημιουργία (τη δεκαετία του ’30) ενός εργοστασίου, που μπορούσε να εξυπηρετεί τις ανάγκες του ΟΣΕ της εποχής. Ακριβώς αυτή, η γεωγραφική θέση είναι που προσθέτει ένα επιπλέον πλεονέκτημα στον Δήμο Κατερίνης. Στο μέσον της Ηπειρωτικής Ελλάδας, στο κέντρο ενός σημαντικού οδικού άξονα που με τα χρόνια εκσυγχρονίστηκε, πολύ κοντά στη Θεσσαλονίκη, αλλά και στη Λάρισα την «πρωτεύουσα» της Θεσσαλίας.


Όλα αυτά τα δεδομένα και σε συνδυασμό ότι η Κατερίνη βρίσκεται στη σκιά του Ολύμπου, διαθέτοντας και χιλιόμετρα εξαιρετικών ακτών, αποτέλεσαν σημαντικούς κρίκους για την τεκμηρίωση ενός αιτήματος που και στο παρελθόν είχε «ακουστεί» χωρίς όμως να φαντάζει δυνατή η υλοποίησή του.

Η μετατροπή του παλαιού Εργοστασίου Εμποτισμού του ΟΣΕ σε χώρο πολιτισμού, δεν είναι νέο αίτημα. Έρχεται από παλιά. Απλά τώρα ωρίμασαν οι συνθήκες, ο Δήμος ετοίμασε συγκεκριμένη πρόταση, την τεκμηρίωσε με λογικά επιχειρήματα αλλά κυρίως «συναντήθηκαν» άνθρωποι ανοιχτοί να ακούσουν και να συνεργαστούν. Ήταν δηλαδή ένας συνδυασμός πολλών πραγμάτων που είχε ως βάση μια τεκμηριωμένη πρόταση, η οποία δεν έρχεται να «εξαφανίσει το παρελθόν», αλλά να το αναδείξει και να το επικοινωνήσει. Δεν πρόκειται για ένα «μουσείο» με τη στενή έννοια του όρου, αλλά για χώρους που ο επισκέπτης του θα ψυχαγωγείται, θα παράγεται πολιτιστικό έργο και θα κρατά συνειδητά και υποσυνείδητα ανοιχτή γραμμή με την ιστορία του τόπου και του ΟΣΕ. Δεν θα είναι ένας χώρος σε «γυάλα», αλλά ένας χώρος που ο επισκέπτης θα αποτελεί αναπόσπαστο κομμάτι του.


Η επανάχρηση των βιομηχανικών κτιρίων αποτελεί τα τελευταία χρόνια κύριο μέλημα των προηγμένων κοινωνιών τόσο σε εθνικό, όσο και σε παγκόσμιο επίπεδο, καθώς τα κτίσματα αυτά αποτελούν βασικό γνώρισμα της πόλης και φέρουν την ιστορία του τόπου και των κατοίκων της. Το συγκρότημα κτιρίων του Σιδηροδρομικού Σταθμού Κατερίνης αποτελεί ένα χαρακτηριστικό παράδειγμα, καθώς εγκαταστάθηκε σε αυτό το Εργοστάσιο Εμποτισμού και Επεξεργασίας Ξύλου Κατερίνης το 1936.

«Η πρόταση έχει σκοπό να αναδείξει όλα αυτά τα τεχνολογικά και βιομηχανικά ίχνη που έχει αφήσει πίσω ο χρόνος, δίνοντας την ευκαιρία στις επόμενες γενιές να γνωρίσουν τον τρόπο με τον οποίο λειτούργησε το εργοστάσιο του ΟΣΕ, αλλά και με ποιο τρόπο εκβιομηχανίστηκε και αναπτύχθηκε ο τόπος λόγω αυτού», αναφέρει ο Δήμος Κατερίνης και αυτό θα επιτευχθεί με την αναβάθμιση των χώρων του εργοστασίου φιλοξενώντας χρήσεις όπως το Μουσείο Τεχνολογίας του ΟΣΕ, όπου θα εκθέτει τον τρόπο και τα υλικά που χρησιμοποιήθηκαν κατά την επεξεργασία του ξύλου, καθώς και ιστορικά στοιχεία εξέλιξής του. Παράλληλα ο Δήμος στην πρόταση που κατέθεσε στην «ΓΑΙΟΣΕ Α.Ε.» αναφέρεται σε συγκεκριμένες παρεμβάσεις διαμόρφωσης υποδομών και χώρων με χρήσεις πολιτισμού, τουρισμού, αθλητισμού, πρασίνου και αναψυχής, καθώς και για τη διαμόρφωση χώρου στάθμευσης για την εξυπηρέτηση του συνόλου της περιοχής και την αξιοποίηση υφιστάμενων χώρων πρασίνου.


Άλλες σημαντικές χρήσεις που προτείνονται είναι η γραμματειακή υποστήριξη, ένας χώρος εστίασης και αναψυχής, αλλά και ένας μεταβαλλόμενος πολυχώρος, όπου θα φιλοξενεί διάφορες κοινωνικές και πολιτιστικές δραστηριότητες. Η εξωτερική διαμόρφωση του εργοστασίου με χαρακτηριστικές χωρικές ποιότητες, όπως οι εικόνες των τραίνων που περνούν συχνά, η θέα προς τον Όλυμπο, η χαρακτηριστική καμινάδα, όπως και τα ψηλά πλατάνια, που διαμορφώνουν ένα μοναδικό σκηνικό, διαδραματίζουν κυρίαρχο ρόλο. Παράλληλα, προτείνονται υπαίθριοι χώροι στάσης, όπως το ανοιχτό αμφιθέατρο σε συνδυασμό με την μεγάλη πλατεία, χώροι παιχνιδιού, υπαίθρια έκθεση υλικού του ΟΣΕ, όπως παλιά τραίνα, και ανοιχτός χώρος προβολών τους καλοκαιρινούς μήνες.


Εδώ και αρκετούς μήνες, η δημοτική αρχή Κατερίνης είχε εστιάσει τις προσπάθειές της στην κατάθεση ολοκληρωμένης πρότασης χωρίς αυτή να αποκλείει τον ΟΣΕ και την ΓΑΙΟΣΕ ΑΕ στην οποία ο χώρος ανήκει. Είχαν προηγηθεί στην Αθήνα, συναντήσεις του Δημάρχου Κατερίνης Κώστας Κουκοδήμου και του Αντιδήμαρχου Δόμησης και Τουρισμού Γιώργου Νταντάμη αφενός με τον πρόεδρο και διευθύνοντα σύμβουλο του Οργανισμού Σπυρίδωνα Πατέρα και αφετέρου με τον αναπληρωτή διευθύνοντα σύμβουλο Αθανάσιο Κοτάρα. Επιπλέον, νωρίτερα υπήρξε μία ουσιαστική επικοινωνία – συνάντηση με την «ΓΑΙΟΣΕ Α.Ε.» (με τον κο Νικολάου), για το θέμα παραχώρησης στον Δήμο Κατερίνης των 42 στρεμμάτων στην περιοχή του Σιδηροδρομικού Σταθμού.

«Η νέα χωρική διάσταση που σχεδιάζει ο Δήμος θα δώσει πνοή πέραν της τοπικής κοινότητας, προκειμένου να γίνει ευρύτερο σημείο αναφοράς», δηλώνει ο δήμαρχος Κατερίνης Κώστας Κουκοδήμος, ενώ από την πλευρά του, ο αρμόδιος αντιδήμαρχος Γιώργος Νταντάμης σημειώνει πως «η αναβάθμιση της περιοχής όπου βρισκόταν το εργοστάσιο όχι μόνο θα ενισχύσει σημαντικά την εικόνα και την οικονομία της περιοχής, αλλά θα επαναφέρει ζωή και δραστηριότητα σε ένα υποβαθμισμένο ιστορικό σημείο της πόλης που αξίζει προσοχής και σεβασμού.»


eptanews.gr
sidirodromikanea