Μουσειακό τραμ Θεσσαλονίκης.

Γράφει ο Σωτήρης Βενέτης

Αγαπητά Σιδηροδρομικά Νέα,

   πάει καιρός που ο πολύ καλός σας ιστότοπος ασχολήθηκε με τα δύο εναπομείναντα οχήματα του τραμ της Θεσσαλονίκης, για τα οποία ο Δήμος Θεσσαλονίκης είχε σκεφτεί να ρίξει ολίγη… μπογιά και να τα εκθέσει στο Ντεπώ ή στην αρχή της οδού Αναγεννήσεως.

Τότε με επιστολή μου προς τον, πάντοτε φιλόξενο, ιστοχώρο σας, επιχείρησα να ματαιώσω τα σχέδια του Δήμου, προσπαθώντας, δια της παρέμβασης εκείνης, να γνωστοποιήσω στο ευρύ κοινό σκέψεις και ιδέες που θα επιφύλασσαν μια καλύτερη τύχη στα εναπομείναντα οχήματα του Θεσσαλονικιώτικου τραμ, δηλαδή να οδηγηθούν σε πλήρη, λειτουργική ανακατασκευή, ώστε να εκτελούν μικρά, σύντομα δρομολόγια, όπως συμβαίνει με το τραμ της Κωνσταντινούπολης. 

Στο Πέραν, μια συνοικία που επισκέπτεται και ο τελευταίος τουρίστας, οι της τοπικής αυτοδιοίκησης της Πόλης αποφάσισαν να διατηρήσουν τη γραμμή τραμ με τα οχήματα του μεσοπολέμου, σε ανακαινισμένη γραμμή που εδράζεται σε αποκλειστικό πεζόδρομο. Αντίστοιχα και στη Βιέννη χρησιμοποιούν σε δρομολόγια κάποια από τα μουσειακά τους οχήματα, προφανώς για τουριστικούς σκοπούς. Γιατί στη Θεσσαλονίκη, αλήθεια, δεν επιθυμούν μια αντίστοιχη λειτουργία, σε μια μικρού μήκους γραμμή τραμ, των εναπομεινάντων οχημάτων; (παρατίθενται σχετικές φωτογραφίες)

 Στην προηγούμενή μου παρέμβαση για το ίδιο θέμα είχα προτείνει «να κατασκευαστεί κυκλική γραμμή εντός της Διεθνούς Έκθεση Θεσσαλονίκης, με αφετηρία την είσοδο από τη μεριά της πλατείας ΧΑΝΘ και διερχόμενο παράλληλα προς την οδό Αγγελάκη, την είσοδο της ΔΕΘ στο σιντριβάνι, το Αλεξάνδρειο μέλαθρο, τα περίπτερα «4, 5 και 6», να κατέρχεται παραλλήλως προς την οδό 3^ης Σεπτεμβρίου, ενώ στο ύψος όπισθεν του Βελλιδείου ΣΚ και κινούμενο προς τα δεξιά να επανέρχεται στην αφετηρία του». Οι λόγοι που είχα προτείνει να λειτουργήσει η γραμμή τραμ εντός του χώρου της ΔΕΘ είναι ότι: α. η διοίκηση της ΔΕΘ θα μπορούσε, ως αυτόνομος οργανισμός, να μετέχει σε κάποιο πρόγραμμα χρηματοδότησης (ΣΔΙΤ, ή αυτόνομο) και να στηρίξει την υλοποίηση μια τέτοιας πρότασης,  β. ο χώρος της ΔΕΘ είναι φυλασσόμενος και προστατευόμενος ώστε να προφυλάσσει τα οχήματα και την υποδομή από φθορές και βανδαλισμούς, γ. ο χώρος της ΔΕΘ είναι στο κεντρικότερο σημείο της πόλης, δ. η ΔΕΘ με τις πολυθεματικές εκθέσεις, ειδικά με την «Φιλοξένια» και το περίπτερο του Δήμου Θεσ/κης θα μπορούσε να προβάλει το τραμ και την πόλη στα πέρατα της οικουμένης, ε. η κίνηση των οχημάτων τραμ δεν θα επηρέαζε το κυκλοφοριακό στο ελάχιστο, στ. η επένδυση για την ανακατασκευή των οχημάτων, την κατασκευή δικτύου εντός της έκτασης της ΔΕΘ και αμαξοστασίου για την συντήρηση και σταύλιση των οχημάτων θα ήταν σίγουρα ανταποδοτική: πολλοί επισκέπτες θα έκοβαν εισιτήριο για την ΔΕΘ αποκλειστικά και μόνο για να δουν ή και να επιβιβαστούν στα οχήματα τραμ της Θεσσαλονίκης! Κάθε εισιτήριο μιας διαδρομής θα μπορούσε να κοστολογηθεί στο ποσό της τάξεως των 2 – 2,5 €, ενώ θα είναι δυνατό να λειτουργούν ιστότοποι με ιστορικά στοιχεία, με δημιουργία μελών φίλων του τραμ και προβολή – διαφήμιση των δράσεων, των ωρών λειτουργίας κ.λπ. ζ. Χορηγοί του όλου προγράμματος θα μπορούσαν να είναι η ΔΕΘ Α.Ε., το Αττικό Μετρό, ο Δήμος Θεσσαλονίκης, το υπουργείο υποδομών και μεταφορών, η Τρενοσέ (ή ΕΕΣΣΤΥ), η τραμ Α.Ε. και κατά αυτόν τον τρόπο το κόστος μιας τέτοιας επένδυσης να επιμεριζόταν σημαντικά.

      Βέβαια μια τέτοια «τουριστική γραμμή τραμ» θα ήταν δυνατόν να λειτουργήσει και αλλού, όπως: α. κατά μήκος της γραμμής Ντεπώ – Βασιλίσσης Όλγας – 25^ης Μαρτίου έως την οδό Γυμνασιάρχου Μικρού, περιοχή Χαριλάου, στην οποία το τραμ έκανε αναστροφή και επιστροφή από την ίδια διαδρομή, β. στη νέα παραλία Θεσσαλονίκης, από το ύψος του Μακεδονία Παλλάς και διασχίζοντας τα θεματικά πάρκα να τερματίζει στα Μέγαρα Μουσικής. Στις περιπτώσεις αυτές το μεγαλύτερο από το κόστος θα βάρυνε αναγκαστικά τους ώμους του Δήμου, ενώ η λύση της κίνησής του κατά μήκος της αυθεντικής διαδρομής Ντεπώ – Χαριλάου θα δημιουργούσε, κατά περιόδους, αναστάτωση στο ήδη επιβαρυμένο κυκλοφοριακό της 25^ης Μαρτίου.

       Θα ήθελα να πιστεύω ότι οι φορείς διαχείρισης των ιστορικών εναπομεινάντων οχημάτων του τραμ Θεσσαλονίκης (Δήμος Θεσσαλονίκης, υπουργείο πολιτισμού, σύλλογοι φίλων του σιδηροδρόμου, και άλλοι) επιθυμούν την πλήρη αποκατάσταση, σε λειτουργικό επίπεδο, των οχημάτων και όχι ένα απλό «πέρασμα με μπογιά». Ας προσπαθήσουμε λοιπόν να αναδείξουμε την ιστορία της πόλης της Θεσσαλονίκης μέσα από παρεμβάσεις ουσίας και όχι διαμέσου μιας νοοτροπίας μιζέριας, λήθης και εν τέλει αδιαφορίας.

Με εκτίμηση, Σ. Βενέτης.