Σάββατο 14 Φεβρουαρίου 2026

Κάτω από πολυκατοικίες, αρχαίους οικισμούς και ποταμούς -Πόσο βαθιά σκάβουν οι μετροπόντικες στην Αθήνα



Οι δύο μετροπόντικες που έχουν αναλάβει τη διάνοιξη των σηράγγων της Γραμμής 4 του Μετρό κινούνται σε μεγάλα βάθη κάτω από τον πυκνό αστικό ιστό, διασχίζοντας περιοχές με σύνθετη γεωλογία και έντονο αρχαιολογικό ενδιαφέρον.

carandmotor.gr

Με σταθερό ρυθμό εξελίσσονται οι εργασίες για τη Γραμμή 4 του Μετρό της Αθήνας, ένα από τα μεγαλύτερα δημόσια έργα που βρίσκονται σε εξέλιξη στην πρωτεύουσα.

Η νέα γραμμή «Άλσος Βεΐκου – Γουδή» θα προσθέσει 15 σταθμούς στο υφιστάμενο δίκτυο και εκτιμάται ότι θα εξυπηρετεί περίπου 340.000 επιβάτες ημερησίως. Στόχος είναι η κάλυψη περιοχών που σήμερα δεν διαθέτουν άμεση πρόσβαση στο μετρό, καθώς και η μείωση της κυκλοφοριακής επιβάρυνσης μέσω ενίσχυσης της χρήσης των δημόσιων συγκοινωνιών.

Για τη διάνοιξη της σήραγγας εργάζονται περίπου 300 άτομα και δύο μετρόποντικες με την ονομασία «Αθηνά» και «Νίκη», με το έργο να προχωράει σταθερούς ρυθμούς και να έχει φτάσει ήδη σε μερικά σημαντικά σημεία.


Πιο συγκεκριμένα, στις 12 Φεβρουαρίου ο μετροπόντικας «Αθηνά» έφτασε στο φρέαρ του Ευαγγελισμού, ενώ έχει ήδη διανοίξει περίπου 5,1 χιλιόμετρα σήραγγας. Την ίδια ώρα, ο δεύτερος μετροπόντικας «Νίκη» κινείται από την αντίθετη κατεύθυνση, με αφετηρία το Άλσος Βεΐκου και συνολική διαδρομή 7,5 χιλιομέτρων.

Η «Νίκη» βρίσκεται πλέον μετά την περιοχή της πλατείας Κυψέλης, έχοντας σημειώσει πρόοδο περίπου 2.960 μέτρων, δηλαδή περίπου το 42% της διαδρομής της.

Πέρα από τα μήκη που διανύονται, ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζει το βάθος στο οποίο κινούνται οι μετροπόντικες άλλα και το γεωλογικό περιβάλλον το οποίο χρειάζεται να αντιμετωπίσουν.


Οι σήραγγες της Γραμμής 4 κατασκευάζονται συνήθως σε βάθος περίπου 20 έως 30 μέτρων κάτω από την επιφάνεια, ενώ σε ορισμένα σημεία το βάθος φτάνει ή και προσεγγίζει τα 70–75 μέτρα, ανάλογα με τα γεωτεχνικά χαρακτηριστικά και τη χάραξη. Ο σταθμός «Ελικώνος», για παράδειγμα, αναμένεται να βρίσκεται σε βάθος άνω των 35 μέτρων.

Το σημαντικό βάθος επιλέγεται ώστε οι σήραγγες να μην δημιουργούν ενδεχόμενα προβλήματα σε υπάρχουσες εγκαταστάσεις και έτσι διέρχονται κάτω από θεμελιώσεις κτιρίων, υφιστάμενα δίκτυα κοινής ωφέλειας, οδικές υποδομές και αρχαιολογικά στρώματα, χωρίς να προκαλούνται επιφανειακές διαταραχές.

Παράλληλα, σε αρκετές περιοχές διάφορα αρχαιολογικά ευρήματα εντοπίζονται σε βάθη 10 έως 15 μέτρων, γεγονός που επιβάλλει τη διέλευση των μηχανημάτων σε βάθη χαμηλότερα από αυτά τα επίπεδα.


Σημειώνεται επίσης πως η πορεία των μηχανημάτων δεν είναι πάντα γραμμική ως προς το βάθος στο οποίο σκάβουν, με την διαδρομή να χαρακτηρίζεται από συνεχή «σλάλομ» των μετροπόντικων ώστε να αποφεύγονται εμπόδια και να εξασφαλίζεται η γεωτεχνική σταθερότητα του έργου.

Τα πλάνα για την χαρτογράφηση των σημείων που προχωράνε οι εργασίες των μηχανήματων έχουν ως στόχο τη διέλευση μέσα από τον λεγόμενο αθηναϊκό σχιστόλιθο, ένα πέτρωμα στο έδαφος που θεωρείται κατάλληλο για ασφαλή διάνοιξη.

Ταυτόχρονα, απαιτείται λεπτομερής χαρτογράφηση για τη διέλευση κάτω από δίκτυα ύδρευσης, αποχέτευσης, αλλά και κάτω από υφιστάμενες γραμμές του Μετρό.

Ουσιαστικά, μιλάμε για ένα από τα πιο περίπλοκα τεχνικά έργα που έχουμε δει τον τελευταίο καιρό ,αφού η Γραμμή 4 χαρακτηρίζεται ως η βαθύτερη που έχει σχεδιαστεί έως σήμερα στην Αθήνα. 


Για παράδειγμα και όπως ήδη αναφέραμε, ο σταθμός Ελικώνος αναμένεται να φτάσει σε βάθος περίπου 35-40 μέτρων, ενώ ο σταθμός Δικαστήρια θα είναι επίσης από τους πιο βαθείς.

Σε επιμέρους τμήματα, οι νέες σήραγγες διέρχονται αρκετά μέτρα κάτω από την κοίτη του αρχαίου Ηριδανού ποταμού, καθώς και κάτω από υφιστάμενες σήραγγες άλλων γραμμών.

Σε γενικές γραμμές, ο μέσος ρυθμός διάνοιξης των μετροπόντικων κυμαίνεται περί τα 15 μέτρα ημερησίως, με αποκλίσεις ανάλογα με το αν το μηχάνημα συναντά σκληρό βράχο ή πιο μαλακά εδάφη, ενώ κάθε βήμα συνοδεύεται από ταυτόχρονη τοποθέτηση προκατασκευασμένων δακτυλίων επένδυσης, που διασφαλίζουν τη σταθερότητα της σήραγγας.

Μέχρι σήμερα έχει διανοιχθεί περίπου το 65% της συνολικής σήραγγας της Γραμμής 4, δηλαδή περίπου 8 από τα συνολικά 12,8 χιλιόμετρα.