Τα επόμενα έργα που περιμένει η Βόρεια Ελλάδα.
Για χρόνια η Βόρεια Ελλάδα έμαθε να ζει με έναν κατάλογο έργων που ανανεωνόταν κάθε φορά που άλλαζε κυβέρνηση, υπουργός ή χρηματοδοτικό πρόγραμμα. Άλλα προχωρούσαν, άλλα έμεναν στις μελέτες και ορισμένα επέστρεφαν στις εξαγγελίες κάθε λίγα χρόνια.
Σήμερα η εικόνα έχει αλλάξει. Στη αρκετά από τα μεγάλα έργα έχουν περάσει πλέον από το χαρτί στο εργοτάξιο ή στην παράδοση. Το ερώτημα είναι τι ακολουθεί και πόσο γρήγορα θα αποκτήσει η υπόλοιπη Βόρεια Ελλάδα τις υποδομές που χρειάζεται.
Η επέκταση του Μετρό προς την Καλαμαριά παραδόθηκε τον Αύγουστο, προσθέτοντας πέντε σταθμούς στο δίκτυο και δημιουργώντας έναν νέο άξονα μετακίνησης προς τα νοτιοανατολικά της πόλης.
Το Flyover βρίσκεται σε πλήρη εξέλιξη και ο σχεδιασμός προβλέπει ολοκλήρωση στο πρώτο εξάμηνο του 2027. Πρόκειται για έργο μήκους 13 χιλιομέτρων, με εννέα ανισόπεδους κόμβους, οκτώ νέες γέφυρες και τρεις σήραγγες.
Στο λιμάνι της Θεσσαλονίκης έχει επίσης περάσει το έργο της επέκτασης του 6ου προβλήτα στη φάση της κατασκευής. Τον Ιούλιο τοποθετήθηκε το πρώτο caisson, το πρώτο ορατό δομικό στοιχείο του νέου κρηπιδώματος. Η συμβατική διάρκεια ολοκλήρωσης του έργου είναι 40 μήνες.
Εδώ βρίσκεται ίσως το σημαντικότερο στοίχημα. Ο 6ος προβλήτας από μόνος του δεν αρκεί. Η πραγματική αξία του θα κριθεί από το αν τα εμπορεύματα που θα φτάνουν στη Θεσσαλονίκη μπορούν να φύγουν γρήγορα από το λιμάνι και να φτάσουν στον τελικό προορισμό τους. Χρειάζεται, δηλαδή, η αλυσίδα να λειτουργεί χωρίς κρίκους που λείπουν: λιμάνι, σιδηρόδρομος, οδικό δίκτυο και οργανωμένοι χώροι logistics.
Η σιδηροδρομική σύνδεση του 6ου προβλήτα αποκτά γι’ αυτό ιδιαίτερη σημασία. Το λιμάνι μπορεί να αυξήσει τη δυναμικότητά του, όμως χωρίς αξιόπιστη έξοδο προς το εθνικό και ευρωπαϊκό σιδηροδρομικό δίκτυο ένα μέρος του πλεονεκτήματος χάνεται πριν ακόμη φτάσει στην αγορά.
Στην ίδια αλυσίδα βρίσκεται και το πρώην στρατόπεδο Γκόνου, όπου σχεδιάζεται μεγάλο κέντρο logistics. Αν το λιμάνι είναι η είσοδος των εμπορευμάτων, το Γκόνου μπορεί να αποτελέσει έναν από τους βασικούς χώρους όπου αυτά θα συγκεντρώνονται, θα αποθηκεύονται και θα διακινούνται προς την Ελλάδα και τα Βαλκάνια. Η απόσταση μεταξύ των δύο σημείων είναι μικρή στον χάρτη, όμως η οικονομική τους σύνδεση μπορεί να είναι τεράστια. Για να λειτουργήσει, χρειάζονται σύγχρονες σιδηροδρομικές και οδικές συνδέσεις και γρήγορες εμπορευματικές διαδρομές.
Εδώ βρίσκεται η ουσία της υπόθεσης: η Θεσσαλονίκη δεν χρειάζεται απλώς μεγαλύτερο λιμάνι ή ένα ακόμη κέντρο logistics. Χρειάζεται ένα ενιαίο εμπορευματικό σύστημα, που θα συνδέει τον 6ο προβλήτα με το πρώην στρατόπεδο Γκόνου, το Γκόνου με τον σιδηρόδρομο, τον σιδηρόδρομο με τους κάθετους άξονες και από εκεί με τις αγορές των Βαλκανίων και της Κεντρικής Ευρώπης.
Στις μεταφορές, όμως, βρίσκεται και το μεγαλύτερο στοίχημα για την υπόλοιπη Βόρεια Ελλάδα. Ο σχεδιασμός για την επόμενη περίοδο περιλαμβάνει τη σιδηροδρομική γραμμή Θεσσαλονίκη – Αλεξανδρούπολη – Ορμένιο. Η κυβέρνηση έχει συνδέσει την προοπτική αυτή με την ολοκλήρωση των έργων στον βασικό σιδηροδρομικό κορμό Αθήνα – Θεσσαλονίκη και με τον σχεδιασμό για νέες γραμμές έως το 2030.
Εδώ βρίσκεται όμως και η μεγάλη απόσταση ανάμεσα σε ένα έργο που κατασκευάζεται και σε ένα έργο που βρίσκεται ακόμη στον σχεδιασμό. Η Βόρεια Ελλάδα έχει ανάγκη από ένα σιδηροδρομικό δίκτυο που θα συνδέει τη Θεσσαλονίκη με τη Μακεδονία, την Ανατολική Μακεδονία και τη Θράκη, και όχι από αποσπασματικές βελτιώσεις γραμμών.
Το ίδιο ισχύει για τους οδικούς άξονες. Η Εγνατία παραμένει ο βασικός κορμός της Βόρειας Ελλάδας και ήδη πραγματοποιούνται σημαντικές επενδύσεις για την αναβάθμιση και την ασφάλειά της. Παράλληλα, προχωρούν έργα στους κάθετους άξονες. Στον άξονα Θεσσαλονίκη – Σέρρες – Προμαχώνας, από τα 96 χιλιόμετρα συνολικά έχουν δοθεί σε κυκλοφορία 65 και τα υπόλοιπα 31 βρίσκονται υπό κατασκευή.
Υπάρχουν επίσης συγκεκριμένα έργα εκτός Κεντρικής Μακεδονίας. Στην Ανατολική Μακεδονία και Θράκη έχει ενταχθεί ο κάθετος άξονας Καβάλα – Δράμα – Σέρρες, ενώ στη Δυτική Μακεδονία χρηματοδοτείται η κατασκευή τμήματος της επαρχιακής οδού Καστοριάς – Πτολεμαΐδας, με σήραγγα στην Κλεισούρα.
Υπάρχει ένα έργο που αφορά άμεσα τη δυτική πλευρά της Θεσσαλονίκης: ο Δυτικός Προαστιακός. Εδώ η διαδικασία έχει προχωρήσει σημαντικά. Η τεχνική αξιολόγηση των προσφορών ολοκληρώθηκε και το έργο βρίσκεται προ της ανάδειξης αναδόχου. Άρα δεν πρόκειται πλέον για μια απλή μελέτη. Απομένει όμως το κρίσιμο βήμα που θα οδηγήσει στην κατασκευή.
Αυτό είναι και το βασικό ζητούμενο για τη Βόρεια Ελλάδα. Να τελειώσει η εποχή κατά την οποία ένας δρόμος, μια σιδηροδρομική γραμμή ή μια συγκοινωνιακή σύνδεση αντιμετωπίζεται ως ξεχωριστό έργο. Το λιμάνι χρειάζεται τον σιδηρόδρομο. Ο σιδηρόδρομος χρειάζεται τους κάθετους άξονες. Τα logistics χρειάζονται δρόμους. Οι πόλεις χρειάζονται συγκοινωνίες που να τις συνδέουν μεταξύ τους.
Η Βόρεια Ελλάδα προφανώς δεν θέλει άλλον έναν κατάλογο έργων όπως παλιά. Περιμένει αυτά που βρίσκονται σήμερα στα σχέδια να αποκτήσουν εργοτάξια και να γίνουν πραγματικότητα. Τα έχει ανάγκη η ίδια και ολόκληρη η χώρα.
makedonikanea.gr