Παράθυρο για μειώσεις στις κρατήσεις της Εισφοράς Αλληλεγγύης (ΕΑΣ) στις κύριες συντάξεις ανοίγει μια νέα δικαστική προσφυγή, η πρώτη ίσως που κατατίθεται για το θέμα αυτό από συνταξιούχους ,με την οποία ζητείται ουσιαστικά να αποφασίσει το Δικαστήριο αν η Εισφορά θα έπρεπε να επιβάλλεται στο σύνολο της σύνταξης, όπως συμβαίνει τώρα, ή σε τμήμα της σύνταξης, ώστε να είναι αναλογικότερη και δικαιότερη.
Κώστας Κατίκος
eleftherostypos.gr
Αν ευοδωθεί η προσφυγή η οποία σύμφωνα με έγκυρες πληροφορίες του ενθέτου «Ασφάλιση και Συντάξεις» κατατέθηκε για λογαριασμό συνταξιούχων του ΟΤΕ, τότε το υπουργείο Εργασίας και Κοινωνικής Ασφάλισης θα πρέπει να αλλάξει τον τρόπο υπολογισμού των κρατήσεων της ΕΑΣ στις κύριες συντάξεις μειώνοντας τα ποσά που παρακρατούνται σήμερα από περίπου 450.000 συνταξιούχους.
Το αναλογικό σύστημα στις κρατήσεις της εισφοράς αλληλεγγύης προτείνεται και σε γνωμοδότηση του Συνηγόρου του Πολίτη προς το υπουργείο Εργασίας τον Μάιο του 2024. Το υπουργείο Εργασίας είχε εξετάσει διάφορα σενάρια για τον τρόπο υπολογισμού της ΕΑΣ μεταξύ των οποίων ήταν η κατάργηση των 8 κλιμακίων που ισχύουν τώρα από 4 κλίμακες με τη λογική της φορολογικής κλίμακας, δηλαδή με κρατήσεις που θα επιβάλλονταν μόνον στα ποσά της κάθε κλίμακας και όχι στο σύνολο της σύνταξης.
Περισσότερο αδικημένοι από τον σημερινό υπολογισμό της ΕΑΣ είναι οι συνταξιούχοι δύο μεγάλων κατηγοριών που είναι:
1.Οσοι λαμβάνουν συντάξεις από 1.785 ευρώ ως 2.080 ευρώ καθώς στην κλίμακα αυτή η εισφορά διπλασιάζεται στο 6% από 3% που είναι για συντάξεις από 1.468 ευρώ ως 1.783 ευρώ.
2.Οσοι λαμβάνουν υψηλές συντάξεις, άνω των 2.200 ευρώ μικτά ή όσοι έχουν άθροισμα κύριων συντάξεων που ξεπερνά τα 2.200 ευρώ. Για παράδειγμα στις συντάξεις των 2.500 ευρώ η εισφορά είναι 9% ενώ για συντάξεις άνω των 3.500 ευρώ επιβάλλεται κράτηση ΕΑΣ 13% και 14%. Σε αυτές τις συντάξεις που τις λαμβάνουν περίπου 10.000 συνταξιούχοι οι κρατήσεις είναι επαχθείς καθώς ισοδυναμούν με μια κατώτατη σύνταξη των 500 και 600 ευρώ. Για παράδειγμα συνταξιούχος με κύρια σύνταξη 3.700 ευρώ ή με άθροισμα κύριων συντάξεων 3.700 ευρώ, έχει κράτηση 518 ευρώ τον μήνα από την ΕΑΣ.
Η ΕΑΣ ξεκινά να επιβάλλεται στις κύριες συντάξεις από τα 1.468 ευρώ και άνω, ή σε άθροισμα κύριων συντάξεων άνω των 1.468 ευρώ.
Το σχέδιο που εξεταζόταν από το υπουργείο Εργασίας ως δικαιότερο με βάση το πόρισμα του Συνηγόρου του Πολίτη, προέβλεπε η εισφορά να επιβάλλεται στη διαφορά του ποσού σύνταξης κάθε κλίμακας, και όχι σε όλη τη σύνταξη όπως συμβαίνει τώρα. Για παράδειγμα αντί για κράτηση 3% στα 1.600 ευρώ, να υπάρχει κράτηση στη διαφορά σύνταξης από τα 1.468 ευρώ ως τα 1.600 ευρώ, δηλαδή στο ποσό των 132 ευρώ. Σε αυτή την περίπτωση ο συντελεστής θα ήταν 15% αλλά θα υπολογιζόταν στο τμήμα σύνταξης από τα 1.468 ως τα 1.800 ευρώ και όχι σε όλο το ποσό. Τώρα με εισφορά 3% στα 1.600 ευρώ ο συνταξιούχος δίνει 48 ευρώ το μήνα για την ΕΑΣ ενώ με κράτηση 15% στα 132 ευρώ θα καταβάλλει 20 ευρώ.
Το κόστος αυτού του σχεδίου είναι περίπου στα 150 εκατ. ευρώ καθώς όλοι οι συνταξιούχοι θα πληρώνουν μεν ΕΑΣ αλλά χαμηλότερη.
Σχέδιο για αναμόρφωση της ΕΑΣ με 4 κλίμακες
Στην περίπτωση που το δικαστήριο δικαιώσει την προσφυγή των συνταξιούχων για την Εισφορά Αλληλεγγύης με βάση το πόρισμα του Συνηγόρου του Πολίτη για αναλογική κράτηση, τότε το επικρατέστερο σχέδιο που θα εξεταστεί σύμφωνα με όσα είχαν επεξεργαστεί οι υπηρεσίες του υπουργείου στο παρελθόν είναι να επιλεγούν τέσσερις κλίμακες για την ΕΑΣ με ποσοστά 15% για το τμήμα σύνταξης από τα 1.400 ευρώ μέχρι 1.800 ευρώ, 20% για το τμήμα σύνταξης από τα 1.800 ευρώ ως τα 2.200 ευρώ, 25% από τα 2.200 ευρώ ως τα 2.800 ευρώ και πιθανώς 28% από 2.800 ευρώ και άνω.
Με το σενάριο για 4 κλίμακες, οι συνταξιούχοι με αποδοχές άνω των 1.468 ευρώ, θα έχουν έξτρα αύξηση από τη μείωση των κρατήσεων ΕΑΣ.
Για παράδειγμα:
*Συνταξιούχος που λαμβάνει 1.500 ευρώ κύρια σύνταξη μικτά, έχει σήμερα κράτηση 45 ευρώ με ποσοστό 3% σε όλη τη σύνταξη. Αν εφαρμοζόταν το σχέδιο με τις νέες κλίμακες θα είχε κράτηση 15% μόνο στο τμήμα σύνταξης των 32 ευρώ δηλαδή θα κατέβαλε 5 ευρώ.
*Συνταξιούχος που λαμβάνει 2.090 ευρώ κύρια σύνταξη μικτά, έχει σήμερα κράτηση 146,3 ευρώ με ποσοστό 7% σε όλη τη σύνταξη. Αν εφαρμοζόταν το σχέδιο με τις νέες κλίμακες θα είχε κράτηση 20% μόνο στο τμήμα σύνταξης των 290 ευρώ δηλαδή θα κατέβαλε 58 ευρώ.
*Συνταξιούχος που λαμβάνει 2.800 ευρώ κύρια σύνταξη μικτά, έχει σήμερα κράτηση 280 ευρώ με ποσοστό 10% σε όλη τη σύνταξη. Αν εφαρμοζόταν το σχέδιο με τις νέες κλίμακες θα είχε κράτηση 25% μόνο στο τμήμα σύνταξης των 600 ευρώ δηλαδή θα κατέβαλε 150 ευρώ.
Ποιοι πληρώνονται αναδρομικά έως 8.556 ευρώ από τις κρατήσεις της ΕΑΣ
Αναδρομικά από τις κρατήσεις της Εισφοράς Αλληλεγγύης Συνταξιούχων (ΕΑΣ) που φτάνουν ως τα 8.556 ευρώ πληρώνονται από τον ΕΦΚΑ οι συνταξιούχοι του Δημοσίου που κατέθεσαν αγωγές διεκδικώντας την επιστροφή των κρατήσεων για 23 μήνες.
Εκτιμάται ότι εκκρεμούν περίπου 9.000 αγωγές συνταξιούχων του Δημοσίου οι οποίοι προέρχονται κυρίως από τα εδικά μισθολόγια. Ωστόσο τις ίδιες επιστροφές δικαιούνται και όσοι δεν προσέφυγαν στο Ελεγκτικό Συνέδριο καθώς καλύπτονται από την αρχική απόφαση της Ολομέλειας του Ελεγκτικού Συνεδρίου (την 244/2017) που έκρινε ότι οι κρατήσεις ΕΑΣ στις συντάξεις του Δημοσίου ήταν αντισυνταγματικές από τον Φεβρουάριο του 2017 μέχρι τον Δεκέμβριο του 2018.
H κράτηση της Εισφοράς Αλληλεγγύης κρίθηκε αντισυνταγματική για τη διετία 2017-2018 με αποφάσεις της Ολομέλειας τοου Ελεγκτικού Συνεδρίου για περίπου 340.000 συνταξιούχους του Δημοσίου.
Η πληρωμή των αναδρομικών για την ΕΑΣ προς το παρόν αφορά συνταξιούχους του Δημοσίου που κερδίζουν τις επιστροφές με ατομικές προσφυγές στο Ελεγκτικό Συνέδριο, τις οποίες οι περισσότεροι άσκησαν μετά την πρώτη απόφαση που βγήκε το Φεβρουάριο του 2017 (η απόφαση Ελεγκτικού Συνεδρίου 244/2017).
Γιατί δεν προχώρησε το σχέδιο μείωσης της ΕΑΣ από το υπουργείο Εργασίας
Το υπουργείο Εργασίας δεν προχώρησε στην αναμόρφωση της ΕΑΣ, επειδή είχε κόστος 150 εκατ. ευρώ. Αντί αυτού τιμαριθμοποίησε τις ισχύουσες κλίμακες κατά το ποσοστό αύξησης των συντάξεων ώστε κάθε φορά που αυξάνονται οι συντάξεις να αυξάνονται και οι κλίμακες της εισφοράς και έτσι οι συνταξιούχοι δεν επιβαρύνονται με επιπλέον κράτηση επειδή αυξάνεται η σύνταξή τους αλλά πληρώνουν λίγο πολύ τα ίδια. Για παράδειγμα, όσοι λόγω της αύξησης της σύνταξής τους κατά 2,4% θα περνούσαν στη δεύτερη κλίμακα ΕΑΣ με κράτηση 6% αντί 3%, θα παραμείνουν στην πρώτη κλίμακα με 3%. Ωστόσο η στρέβλωση παραμένει καθώς η ΕΑΣ πιάνει όλο το ποσό.
ΚΕΡΔΙΣΜΕΝΟΙ
Οι συνταξιούχοι που λαμβάνουν από 1.400 ευρώ ως 1.468 ευρώ κύρια σύνταξη ή άθροισμα κύριων συντάξεων απαλλάσσονται από την εισφορά αλληλεγγύης, με την τιμαριθμοποίηση που εφαρμόζεται από το 2025. Αν δεν υπήρχε η τιμαριθμοποίηση θα πλήρωναν εισφορά.
ΧΑΜΕΝΟΙ
Οι συνταξιούχοι με συντάξεις πάνω από 2.000 ευρώ πληρώνουν τις υψηλότερες κρατήσεις ΕΑΣ (7% ως 14%) χωρίς κανένα απολύτως αντίκρισμα καθώς δεν περιλαμβάνονται σε κανένα από τα μέτρα ενίσχυσης που κατά καιρούς ανακοινώνει η κυβέρνηση (π.χ. επίδομα 250 ευρώ), πλην της μείωσης της φορολογίας που ισχύει για όλους.
Αναδρομικά ΕΑΣ για συνταξιούχους Ειδικών Μισθολογίων του Δημοσίου
| Αρχική κύρια σύνταξη (μικτά) | Σύνταξη προ φόρου (μετά τις μειώσεις) | Μηνιαία κράτηση ΕΑΣ | Αναδρομικά ΕΑΣ 23 μηνών |
| 3.100 € | 1.828 € | 372 € | 8.556 € |
| 3.050 € | 1.803 € | 366 € | 8.418 € |
| 2.600 € | 1.624 € | 234 € | 5.382 € |
| 2.525 € | 1.586 € | 227 € | 5.221 € |
| 2.450 € | 1.547 € | 221 € | 5.083 € |
| 2.375 € | 1.509 € | 214 € | 4.922 € |
| 2.300 € | 1.497 € | 161 € | 3.703 € |
| 2.225 € | 1.457 € | 156 € | 3.588 € |
| 2.075 € | 1.379 € | 145 € | 3.335 € |
Αναδρομικά ΕΑΣ για απόστρατους
| Αρχική κύρια σύνταξη (μικτά) | Σύνταξη προ φόρου (μετά τις μειώσεις) | Μηνιαία κράτηση ΕΑΣ | Αναδρομικά ΕΑΣ 23 μηνών |
| 2.910 € | 1.734 € | 349 € | 8.027 € |
| 2.530 € | 1.588 € | 228 € | 5.244 € |
| 2.245 € | 1.468 € | 157 € | 3.611 € |
| 1.990 € | 1.346 € | 119 € | 2.737 € |
| 1.795 € | 1.316 € | 108 € | 2.484 € |
| 1.730 € | 1.279 € | 104 € | 2.392 € |
| 1.665 € | 1.273 € | 50 € | 1.150 € |
| 1.600 € | 1.235 € | 48 € | 1.104 € |
| 1.535 € | 1.197 € | 46 € | 1.058 € |
Αναδρομικά ΕΑΣ για πολιτικούς συνταξιούχους του Δημοσίου
| Αρχική κύρια σύνταξη (μικτά) | Σύνταξη προ φόρου (μετά τις μειώσεις) | Μηνιαία κράτηση ΕΑΣ | Αναδρομικά ΕΑΣ 23 μηνών |
| 2.435 € | 1.540 € | 219 € | 5.037 € |
| 2.150 € | 1.418 € | 151 € | 3.473 € |
| 2.000 € | 1.430 € | 120 € | 2.760 € |
| 1.865 € | 1.280 € | 112 € | 2.576 € |
| 1.700 € | 1.293 € | 51 € | 1.173 € |
| 1.550 € | 1.206 € | 47 € | 1.081 € |
| 1.475 € | 1.163 € | 44 € | 1.012 € |
| 1.425 € | 1.144 € | 25 € | 575 € |
| 1.400 € | 1.144 € | 0 | 0 |
Η ισχύουσα κλίμακα κρατήσεων για την ΕΑΣ στις κύριες συντάξεις
| Κλίμακα συντάξεων για κράτηση ΕΑΣ το 2026 | Κράτηση ΕΑΣ |
| 1.468 € – 1.783 € | 3% |
| 1.784 € – 2.097 € | 6% |
| 2.098 € – 2.412 € | 7% |
| 2.413 € – 2.726 € | 9% |
| 2.727 € – 3.041 € | 10% |
| 3.042 € – 3.356 € | 12% |
| 3.357 € – 3.670 € | 13% |
| 3.671 € και άνω | 14% |